زنده نگه داشتن آنان جايز نيست ؛ آن كه مىتوان زندهاش نگه داشت ، هر اسيرى است كه پس از پايان جنگ و فراغت از آن به اسارت درآيد ، و آن كه زنده گذاشته نمىشود ، هر اسيرى است كه پيش از پايان جنگ به اسارت در آيد .
در دسته اول امام يا نماينده او مخير است كه اسيران را بكشد يا در مقابل فديه آنها را آزاد سازد يا بر آنها منت نهد و رها نمايد يا اگر خواست آنها را برده نمايد و در اين اختيار ، هر روشى را كه خير مسلمانان ببيند انجام مىدهد . ولى حكم نوع دوم به امام يا نماينده او واگذار شده است و آنها مخيرند كه اسير را به هر روشى از روشهاى كشتن ، به قتل برسانند .
ملاحظه مىكنيد كه ابن براج امام را دربارهء دسته اول ميان چهار گزينه مخير كرده است : كشتن ، فديه گرفتن ، منت نهادن و بهرهورى از كار . شيخ در تبيان ، و طبرسى و [ صاحب ] اشارة السبق با ابن براج موافقت كردهاند ولى منت نهادن را ذكر نكردهاند .
3 . مختلف به نقل از ابن عقيل گويد كه ايشان قائل به تفصيل نيست بلكه امام را ميان برده ساختن اسير ، منت نهادن بر او يا فديه گرفتن از وى مخير كرده است . و لكن دقت در سخن او نشان مىدهد كه وى موافق نظر مشهور است ، چرا كه گويد :
اگر مؤمنان بر كافران پيروز شوند و آنها را به اسارت درآورند امام مخير است كه مردان بالغ دشمن را اگر خواست برده نمايد يا از آنان فديه گيرد يا بر آنان منت گذارد و رهايشان سازد . خداوند تبارك و تعالى مىفرمايد : « فَإِذا لَقيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَضَرْبَ الْرِّقابِ حَتَّى إِذا أَثْخَنْتُمُوهُمْ فَشُدُّوا الْوَثاقَ فَإِمَّا مَنَّا بَعْدُ وَ إِمَّا فِداءً حَتَّى تَضَعَ الْحَرْبُ أَوْزارَها / و هنگامى كه با كافران در ميدان جنگ رو به رو شديد . گردنهايشان را بزنيد ، ( و اين كار را همچنان ادامه دهيد ) تا به اندازه كافى دشمن را
الأسير في الإسلام (حقوق مخاصمات مسلحانه در اسلام (فارسى) — صفحة 191
مساهمون: علي الأحمدي الميانجي
ص١٩١