منّت گذارد .
اگر نافرمانى خدا و معصيتى براى او روى دهد با اعتماد و تكيه بر توبه انجامش دهد .
و اگر تصميم بر توبه گيرد آن را به تأخير اندازد و بر گناه اصرار ورزد .
اگر تندرست شود چنين پندارد كه توبه كرده ( و توبهاش پذيرفته شده ) .
و اگر به بلايى گرفتار شود بد گمان شده و به ترديد دچار شود .
اگر بيمار شود اخلاص ورزد و به سوى خدا باز گردد .
و اگر تندرست شود فراموش كرده و به كارهاى گذشته خود باز گردد و بر ستمكارى نسبت به بندگان خدا دلير شود .
اگر ايمن شود به فتنه در افتاده و سرگرم به دنياى زود گذر گشته و آخرت را فراموش كند و از معاد و روز رستاخيز غافل شود .
3320 / 7 -
تغلبه نفسه على ما يظنّ و لا يغلبها على ما يستيقن قد جعل هواه أميره و أطاعه فى سائر أموره . 3 / 307 ( و نيز در همين باره فرموده : ) غلبه كند بر او نفس بر آنچه گمان بدان دارد ، و غالب نشود او را بر آنچه يقين بدان دارد ، هوا و هوس خود را بر خويشتن فرمانروا ساخته و در همهء كارها از او فرمانبردارى كند .
3321 / 8 -
هو بالقول مدلّ و من العمل مقلّ و على النّاس طاعن و لنفسه مداهن ، هو فى مهلة من اللَّه يهوى مع الغافلين و يغدو مع المذنبين ، بلا سبيل قاصد و لا إمام قائد و لا علم مبين و لا دين متين هو يخشى الموت و لا يخاف الفوت . 6 / 210 ( و نيز در همين باره در جاى ديگر فرموده : ) او در گفتار دلير و گستاخ ولى عمل او كم ، به مردم طعنه زند ، ولى دربارهء خود فريبكارى و چرب زبانى كند ، در مهلتى كه خدا به او داده زندگى مىكند ولى آن را با غافلان سپرى مىكند ، و با گنهكاران روز خود را آغاز كند ، بدون راهى كه در نظر گيرد و نه پيشوايى كه او را به راه برد ، و نه علم آشكارى ، و نه دين استوارى ، از مرگ مىترسد ولى از فوت وقت گرانبها و از دست رفتن طاعات الهى نمىترسد .
3322 / 9 -
ماتحا فى غرب هواه كادحا