مصلحتى است كه در نماز با وضو است ، كه در اين صورت ديگر مجالى براى خواندن نماز با وضو باقى نمىماند و لذا حكمش اينست كه مجزى است .
* جناب آخوند آيا مكلف مىتواند با دخول وقت اين نماز اضطرارى را زودتر بخواند يا اينكه نه بايد صبر كند تا آخر وقت ؟
احتمالاتى داده شده است :
1 - قيل به اينكه بله مجزى است مطلقا .
2 - قيل به اينكه مجزى است و لكن به شرط الامتثال الى آخر الوقت .
3 - و قيل به اينكه مجزى است به شرط يأس ، يعنى اين نماز در صورتى مجزى است كه و لو در اوّل وقت از پيدا شدن آب مأيوس باشد .
* كداميك از احتمالات مذكور درست است ؟
احتمال دوم .
اينكه اين نماز وافى به مقدارى از مصالح با وضو است و نه تمام مصلحت .
- اشكال و ايرادى كه در اينجا وجود دارد اينست كه وقتى نماز اضطرارى را مىخواند ، دوباره نمىتواند آن را بخواند تا بقيّهء مصلحت را استيفا كند .
- در اين صورت نيز نماز اضطرارى مجزى است و لو نتواند بقيهء مصلحت را استيفاء نمايد ، منتهى در اينجا يحب الانتظار ، يعنى مكلّف بايد صبر كند تا آخر وقت و در آخر وقت نماز با تيمم را بخواند ، چرا كه تفويت مصلحت خوب نيست و لذا بايد صبر كند تا اگر در اواخر وقت آب پيدا شد نماز را جهت استيفاى تمام مصلحت با وضو بخواند .
* آيا در اينجا به هيچ وجه نمىتواند نماز اضطرارى را در اوّل وقت بخواند ؟
- چرا در صورتى كه فضيلت اول وقت غالب برآن مصلحت تفويتى و يا مصلحت باقىمانده باشد مىتواند آن نماز اضطرارى را در اوّل وقت بخواند و لو فوت مصلحت در كار است و قابل جبران هم نمىباشد .
* آيا بهتر نيست كه به هنگام فقدان آب شارع بفرمايد كه فعلا نمازت را نخوان تا اينكه آب پيدا شود آنوقت نماز با وضو بخوان تا تمام مصلحت استيفاء شود و لو اين رفع اضطرار در خارج از وقت باشد ؟ چرا شارع اجازه فرموده كه ما نماز با تيمّم بخوانيم درحالىكه مصلحت فوتشده غير قابل جبران است ؟
زيرا شارع مقدس كه براى هر عملى وقتى را تعيين نموده ، در آنوقت مصلحتى وجود دارد ،
كفاية الأصول ( فارسى ) — صفحة 363
مساهمون: الآخوند الخراساني
ص٣٦٣