تلخيص المطالب گفتگوى ساده با مرحوم آخوند ( ره ) در رابطهء با اجزاء
* جناب آخوند موضوع بحث در اين باب چيست ؟
اين است كه : اتيان المأمور به على وجهه هل يقتضى الاجزاء ام لا ؟
به عبارت ديگر :
اگر مكلّف امر مولى را بر وجه مطلوب امتثال نمايد ، بدين معنا كه مأمور به را با همه اجزاء و شرايطش بجا آورد و به تعبير ديگر آن را همانطور كه خواستهى اوست انجام دهد آيا عمل او مسقط امر مىشود تا نيازى به اعاده و يا قضا نداشته باشد يا اينكه نه مجزى نبوده و اعاده و قضا لازم دارد ؟
* مرادتان از ( على وجهه ) در تعريف چيست ؟
سه وجه در پاسخ به اين سؤال ذكر گرديده است :
1 - وجه مورد قبول خود ما كه عبارتست از اينكه : مكلف مأمور به را با تمام اجزاء و شرائطى كه عقل و شرع در آن معتبر مىداند انجام بدهد .
- وجه عقلى آن اينست كه عقل مىگويد بايد نماز را به قصد قربت انجام بدهيد .
- وجه شرعى آن اينست كه شرع بقيّهء اجزاء و شرائط نماز را مشخص كرده و انتظار دارد كه ما نماز را با تمام آن اجزاء و شرائط بجا آوريم .
2 - برخى نيز گفتهاند كه على وجهه يعنى على وجهه الشّرعى ، و لكن اين مطلب نمىتواند مراد اين حضرات باشد چرا كه در اين صورت :
اوّلا : تعبّديّات از محلّ بحث خارج مىشوند ، بخاطر اين على وجه الشّرعى انجام نمىگيرند بلكه على وجهه العقلىّ و الشّرعى صورت مىپذيرند .
ثانيا : قيد على وجهه مىشود قيد توضيحى ، چرا كه وقتى گفته شود مأمور به ، معنايش اينست كه انجام اين عمل خواستهء شارع است و بايد آن را على وجهه الشّرعى يعنى آنطور كه خواستهء خود اوست انجام دهيد ، كانّ گفته شود كه اتيان المأمور به ، بالمأمور به ، كه دوّمى بشود قيد توضيحى براى اوّلى و حال آنكه بهترين قيد آن قيدى است كه براى احتراز آورده مىشود و نه