ندارد .
فى المثل : امر اطيعوا كه مادهء آن اطاعت است ، صرف نظر از امر بيانگر اين است كه فرمانبردارى مولى در واجبات عقلا حسن وجوبى و در مستحبات حسن استحبابى است و لذا امر اطيعوا ما را به همان چيزى تشويق و راهنمايى كرده كه در ماده وجود دارد و چيز تازهاى نياورده است .
و لذا : اگر كسى نماز نخواند تنها يك عقاب دارد و آن بخاطر اينست كه چرا با امر
أَقِيمُوا الصَّلاةَ *
مخالفت نمودى . يعنى نمىتوان گفت : دو عقاب دارد : يكى بخاطر اقيموا و يكى به خاطر اطيعوا ، چرا كه امر اطيعوا ارشادى است و ما را به آنچه در مادهء آن است تشويق مىكند .
* جناب آخوند آيا لازمهء دلالت صيغهء افعل بر فور اينست كه اگر كسى مأمور به را فورا انجام ندهد دچار معصيت شده و پروندهاش بسته مىشود و يا اينكه نبايد فورا برود و آن را انجام دهد ؟
- اين بستگى دارد به اينكه اگر امر دلالت كند بر فور معنايش تعدّد مطلوب باشد بدين معنا كه هم نماز را بخواند و هم فورى بودن آن را ؟ و يا اينكه نه معنايش وحدت مطلوب باشد ؟ و لذا :
اگر دلالت بر فور معنايش تعدّد مطلوب باشد در صورتى كه مكلّف نماز را بخواند لكن نه سر جايش ، نسبت به يك مطلوب يعنى احد الامرين عمل كرده و نسبت به يك مطلوب معصيت كرده است .
و اگر دلالت بر فور معنايش وحدت مطلوب باشد مثل اينكه بگويد نماز فورى بخوان . در صورت عدم انجام نماز بطور كلّى مرتكب عصيان شده است .
* از كجا بايد بفهميم كه امر دلالت دارد بر تعدد مطلوب و يا وحدت مطلوب ؟
از خارج و دستيابى بر شواهد و ادلّه خارجيّه .
* جناب آخوند به نظر شما امر دلالت بر وحدت مطلوب دارد و يا تعدد مطلوب ؟
- اگر فور از خود صيغه استفاده شود ، ظاهرش وحدت مطلوب است .
- و اگر از خارج صيغه يعنى از مثل سارعوا و . . . استفاده شود ، ظاهرش تعدّد مطلوب است ، يعنى امر مورد نظر داراى يك مطلوب و آن خارج نيز يك مطلوب است .
* * *