مشركان اگر راست مىگوييد ، بر مدعاى خود كتابى پيشين و يا اثرى علمى ارائه دهيد » « 1 » .
ضرورت بيان واجبات
مصنف مىفرمايد : پس بايستى آنچه را كه جهل بدان براى هيچيك از مسلمين جايز نيست ، بيان كنيم . و هر كس به امرى از اين امور ضرورى ، جاهل باشد از جرگهء مؤمنين خارج مىشود و مستحق عقاب ابدى است .
مىگويم : از آنجا كه بر اساس دليل سابق ، فراگيرى معارف مذكور واجب است ، مقتضاى وجوبش آنست كه بر هر مسلمانى واجب باشد ، يعنى بر هر كسى كه اقرار به شهادتين [ توحيد و نبوت ] دارد واجب باشد ، تا در نتيجه اين شناخت ، مؤمن گردد .
چراكه خداوند مىفرمايد : « اعراب گفتند ما ايمان آورديم ، اى پيامبر به آنان بگو كه شما ايمان نياوردهايد ، بلكه بگوييد ما اسلام آوردهايم » « 2 »
خداوند در اين آيه ، ايمان را از اعراب اوليه سلب كرده است ، با اينكه آنان به الوهيت و رسالت اقرار داشتند ! و اين نيست جز بخاطر اينكه آنان اعتقاداتشان بر اساس تفكر و استدلال نبود . و چون ثواب مشروط به ايمان است ، بنابراين كسى كه به اين معارف جاهل باشد ، مستحق عقاب دايمى است . زيرا كسى كه اصلا مستحق ثواب نيست - در حالى كه متصف به شرائط تكليف است - به اجماع همهء علما مستحق عقاب است .
ربقة : - به كسر راء و سكون باء - به معناى ريسمانى است كه حلقههاى متعددى دارد و با آن چهارپايان را به هم مىبندند . و استعارهء مصنف از اين واژه در اينجا براى آن حكمى است كه جامع و مشترك بين همهء مؤمنين است و آن حكم ، استحقاق ثواب دائمى و استحقاق تعظيم و تكريم است .
هامش
( 1 ) . احقاف ، 3 .
( 2 ) حجرات ، 14 .