شاه ( ؟ ) 36 با پنجاه هزار سوار ، يا افزونتر ، به قسطنطنيه تاخت و گروههاى حملهء خود را به سرزمينهاى روم ( روميّه ) ، اندلس ، بر جان ( بورگندى ) ، جليقيه ( گاليسيا ) و افرنج ( فرانك ) اعزام داشت . از محل او تا قسطنطنيه دو ماه پياپى راه فاصله است كه از ميان آباديها و مفاوز ( استپها ) مىگذرد .
[ سپس گزارشى است از چگونگى حركت مسلمانان از طرسوس در 312 / 924 به سمت تنگههاى قسطنطنيه و سپس به خاك فنديه ( ونيز ) .
در آنجا برغرها بدانها پيوستند و گفتند كه شاهشان در آن نزديكى است . 37 به نظر مسعودى ، اين ثابت مىكند كه برغرها مىتوانند به قسطنطنيه برسند ] .
در سرزمين برغرها ( ى ولگا ) در بخشى از سال شبها بغايت كوتاه است ، و مثل است كه هنوز ديگ ( گوشت ) برغارى نپخته كه صبح از راه مىرسد . 38
[ در اينجا شرحى در تعليل اين پديده آمده است ] .
8 . روس 39 ملّتى كثير است با طوايف گوناگون . از آن جملهاند لوذغانه ( بخوانيد : اورمانه ( اقوام شمالى ) ، مقايسه كنيد با : مورمان « 1 » روسى ) كه پرشمارند و براى مقاصد تجارتى پيوسته به كشورهاى اندلس ، روم ، قسطنطنيه و خزر سفر مىكنند .
( زمانى ) پس از 300 / 912 ، حدود پانصد كشتى كه در هريك يكصد مرد جاى داشتند ، به تنگهء نيطس ( پونتوس ) متصل به درياى خزر ( كذا ) وارد شدند ، و در اينجا مردان شاه خزر نيرومند و بسيار مجهّزند ، و
هامش
( 1 ) .Murman