مطالب تازه و بكر كتاب نه تنها در گاهشناسى رويدادهاى سياسى ، كه قبلا تصويرى از آنها نداشتيم ، موّثق است ، بلكه دانش ما را در زمينهء شناخت اقوام قفقاز كامل مىسازد . ضمنا به ساختار درونى شاهزادهنشينهاى محلى هم اشارات بسيار سودمندى دارد .
2 . ديگر منابع عربى
در عين تأكيد براهميت تاريخ الباب نبايد سهم آثار عربى ديگر را در شناسايى سرزمينهاى قفقاز ناديده گرفت . بسيارى از آنها نيز در شرح و توضيح اين متن تازه مفيد افتادهاند ، كه در زير به ترتيب اهميت به شرح آنها مىپردازيم :
1 . بلاذرى ، فتوح البلدان ( مؤلف در 279 / 892 درگذشته است ) . در فصل مربوط به فتح ارمنستان ( ص 193 - 212 ) به مطالبى برمىخوريم كه بدقت گزيده شده و بعضى از آنها براساس روايات ساسانى است .
متأسفانه مؤلف در نقل تاريخها دقت لازم را ندارد . اخبار سرداران و حكام عرب را ، به لشكركشى بغاى كبير در زمان متوّكل مىرساند .
2 . يعقوبى ، تاريخ ( مؤلف در 284 / 897 درگذشته است ) . جلد دوم اين كتاب ( ص 215 ، 219 ، 228 ، 262 - 267 ، 279 ، 287 ، 324 - 325 و غيره ) در زمينهء حوادث ارمنستان و قفقاز مأخذ مهم و معتبرى است . در آن به نكات و جزئياتى برمىخوريم كه در اثر بلاذرى نيست ، و خصوصا براى اصل خاندان هاشمى دربند ارزش بسيار دارد . اغلب عبارتهاى مربوط را ماركوارت در كتاب خود 9 با تعليقات مفصل ترجمه كرده است . 10
3 . تاريخ طبرى ( تا 303 / 915 ) . اين كتاب در شرح ناحيهء مورد تحقيق ،