سخنان پيامبر صلى الله عليه و آله است كه هرگاه حيا نداشته باشى پس هر چه مىخواهى بكن ، گذاشتن دست راست روى دست چپ در نماز ، فطريه را زودتر دادن ، سحرى را دير خوردن هم از اينهاست . « 1 »
مىگوييم : « موطّأ » كتاب روايت است ، امام مالك گاهى حديثى نقل مىكند ولى طبق آن فتوا نمىدهد . از اينرو ، در « المدونّه » فتاوايى دارد مخالف آنچه در « الموطّأ » روايت كرده است . كسى هم كه به فقه او توجه داشته باشد مىيابد كه ميان فتاواى او و روايتهايش در « الموطّأ » در موارد بسيارى اختلاف است . دكتر عبدالحميد هم در رسالهء خود به موارد آن اشاره كرده است . « 2 »
به هر حال ، اينكه مىگويد « لا اعرفه فى الفريضه » دليل صريحى است بر اينكه عمل مردم مدينه بر خلاف آن بوده ، چون تعبير « لا اعرفه » يعنى اين شيوه را در عمل پيشوايانى كه تابعيناند و علم را از صحابه فرا گرفتهاند نمىشناسم .
اين حديثى بود در كيفيت نماز پيامبر صلى الله عليه و آله از طريق اهل سنت كه چگونگى دلالت آن را شناختى .
اما آنچه شيعه روايت كرده است :
ب : حديث حمّاد بن عيسى
حماد بن عيسى از امام صادق عليه السلام روايت كرده كه فرمود :
« چه زشت است كه شصت يا هفتاد سال از عمر كسى بگذرد و يك نماز كامل با همهء حدودش نخواند » .
حماد گويد : پيش خودم احساس حقارت كردم ، گفتم : فدايت شوم پس نماز را به من بياموز . امام صادق عليه السلام رو به قبله ايستاد ، دستهايش را روى رانهايش آويخت ، انگشتانش را به هم جسبانده و قدمهايش را به اندازهء سه انگشت باز از هم باز كرده و همهء
هامش
( 1 ) . الموطّأ : ج 1 ، ص 158 ، حديث 46 و 47
( 2 ) . رسالة مختصرة فى السدل : ص 6 - 7