« رَبِّ إِنِّي نَذَرْتُ لَكَ ما فِي بَطْنِي مُحَرَّراً » « 1 » « خداوندا آنچه را كه در رحم دارم براى تو نذر كردم كه آزاد براى خدمت خانهء تو باشد . »
تعبير براى تو نذر كردم ، مثل آن است كه بگويد : براى خدا نماز خواندم ، براى خدا نذر كردم .
نيز خداوند مىفرمايد :
« إِنَّمَا الصَّدَقاتُ لِلْفُقَراءِ وَ الْمَساكِينِ » « 2 » « صدقات ( زكات ) براى فقيران و بينوايان است » براى فقرا يعنى براى بهرهمندى آنان . مثل آنكه هنگام نذر با تعبير كوتاه مىگوييم :
اين براى پيامبر ، يا براى امام . سعد بن عباده هم وقتى چاهى كند ، آب آن را نذر مادرش كرد و گفت : اين براى ام سعد . پس با اين تفسير ، روشن مىشود كه نذر براى اوليا و صالحان مانعى ندارد .
براى روشنتر شدن مطلب ، سخن بعضى از متفكران و علماى اسلام را مىآوريم .
خالدى مىگويد : مسأله دائر مدار نيّت نذر كنندگان است و هر عملى به نيت است .
اگر قصد نذر كننده ، خود مرده و تقرّب به اوست جايز نيست بالاتفاق . و اگر قصدش تقرّب به خداست ، ولى براى بهره بردن زندگان و ثوابش هم براى كسى كه به سود او نذر كرده است ، چه نوع خاصّى از نفع بردن را معين كرده باشد يا به طور مطلق گفته باشد و در عرف به نحوى باشد كه به مصرف خاصى يا براى نزديكان ميّت برگردد ، در اين صورت واجب است به چنين نذرهايى وفا شود . « 3 »
غرامى گويد : هر كس از حال مسلمانانى كه چنين نذرهايى مىكنند جويا شود ، مىبيند كه مقصود آنان از قربانىها و نذرها براى اموات ، انبيا و اوليا ، صدقه از جانب آنان و اهداى ثوابش به آنان است . اجماع اهل سنّت بر اين است كه صدقهء زندگان براى مردگان سودمند است و به آنان مىرسد . احاديث در اين مورد ، هم صحيح و
هامش
( 1 ) . آل عمران : 35
( 2 ) . توبه : 60
( 3 ) . صلح الإخوان ، خالدى : ص 102 به بعد .