بازگرد و جانشين من باش در ميان خانوادهام و خانوادهات ، آيا راضى نمىشوى - / اى على كه نسبت به من در جايگاه هارون نسبت به موسى باشى جز اين كه پس از من پيامبرى نيست ؟ » .
على به مدينه بازگشت ، و رسول خدا صلى الله عليه و آله سفرش را ادامه داد . اين چنين در « الاكتفا » و « شرح المواقف » است .
و استاد ابواسحاق فيروزانى در عقائدش گويد : يعنى وقتى به سوى ميقات پروردگارش رفت ، هارون را در ميان قومش جانشين كرد . » « 1 » 2 - 5 . ابوشكور كشى در « التمهيد » : « هارون عليه السلام خليفهى موسى در دوران حياتش بود ، و بعد از وفاتش نبود ، چون قبل از موسى عليه السلام وفات كرد » .
3 - 5 . شريف جرجانى : « پاسخ : منع درستى حديث ( منزلت ) ، همانگونه كه آمدى آن را صحيح ندانست . و نزد محدّثان ، خبر صحيح است ، هرچند كه از آحاد باشد ، يا گوييم بر تقدير صحّت - عموميتى در منزلتها ندارد ، بلكه مراد جانشينى او بر خويش است ، همانگونه كه در قرآن است : « اخلفني في قومي » براى جانشينى او بر مدينه ، يعنى مراد از حديث منزلت ، آن است كه على خليفه از سوى اوست بر مدينه در جنگ تبوك ، همانگونه كه هارون خليفهى موسى در قومش در زمان غيبتش بود » . « 2 » 4 - 5 . شيخ الاسلام عبداللَّه لاهورى ، معروف به « مخدوم الملك » در « عصمة الأنبياء » : « آنچه گفتهاند كه او هارون - در پراكندگى جمعشان نكوشيد و مجاهدتى بر عملشان نداشت ( درست نيست ، بلكه با آنها جهاد كرد ) به وسيلهى : انكار قلبى و زبانى در حال قدرتشان با اينكه به گفتهاش گوش ندادند ، بلكه در حال ناامنى او از اين كه او را بكُشند ، انتظار حكم خداوند دربارهى آنان ، بازگشتِ موسى عليه الصلاة والسلام با وجود استخلاف او بر آنان ، وعدهاش با او در موعد نزديكى فرمان دادنش به جانشينى نيكو در ميان آنان ، نه به كبيره ، نه به صغيره به طورى كه پايبندى به آن برايشان صحيح باشد » .
هامش
( 1 ) . تاريخ الخميس : 2 / 125 .
( 2 ) . شرح المواقف : 8 / 362 .