اقرار كنند كه تعلّق گرفته ودر دادن كوتاهى كنند اوّلا بايد آنها را موعظه ونصيحت نمود واز خدا ترسانيد « 1 » وهرگاه سودى نبخشد مىتوانند كه جبرا از آنها بگيرند ، بلكه از بابت امر به معروف - هرگاه شرايطش متحقّق باشد - واجب مىشود كه بگيرند وبه مستحق رسانند « 2 » ، ودر حين دادن به مستحقّ نيّت كنند كه از جانب صاحبش از بابت زكات واجبه به مستحقّ مىدهند قربة إلى اللّه .
وزكات وخمس وكفّاره ووجه نذرى . . . وأمثال اينها از صدقات واجبه ، هرگاه بدون نيّت به مستحق دهند صحيح نيست ، ومستحق زكات وخمس وصدقات واجبه شيعهء اثنا عشرى است كه أصول دين شيعه را به دليلي بداند كه خاطرش به آن مطمئن شود وبه محض تقليد نباشد ، وپيغمبر صلّى اللّه عليه وآله وسلّم ودوازده امام عليهم السّلام را به نام ونسب بشناسد وبا اينها مجتنب از كبائر واصرار بر صغائر باشد ، بلكه ظاهر الصلاح وحسن الظاهر باشد ، وفقير باشد به اين معنى كه مالي يا كسبى نداشته باشد كه به آن مدار خود وعيال خود بدون تعب وتنگى بگذراند .
وجايز است كه مستحق ابن سبيل باشد ، يعنى در سفر فقير باشد هرچند كه در ولايت خود غنى باشد ، ودر اشتراط عدم امكان قرض گرفتن ، يا فروختن مالي كه در بلد دارد خلاف است « 3 » وأقرب عدم اشتراط است در اوّل ودر أخير تردّد است .
سؤال تكح [ 428 ] :
هرگاه كسى بميرد وارثش منحصر باشد در زنى ومردى ، كه خواهر وبرادر هم باشند وحصّهء ارثيّهء خواهر زيادة بر ثمن نباشد چگونه مىشود ؟
هامش
( 1 ) ه : بترسانند .
( 2 ) الف ، ب ، ج : دهند .
( 3 ) رياض المسائل : 5 / 165 .