آنها تا به هفت مىرسد ، واللّه العالم .
سؤال ته [ 405 ] :
گويند كه جناب آقا سلّمه اللّه تعالى فرموده كه : نماز جمعه وظهر را هر دو به قصد وجوب بايد كرد ، منشأش چيست ؟ وحال آنكه از قبيل جمع بين الأختين است ؟
جواب :
مبناى فرمودهء جناب صاحبي - دام ظلّه - آن است كه : نيّت وقصد در جميع أمور عبارت است از همان امرى كه داعى وباعث بر فعل مىگردد وفاعل را به كار مىدارد چون در وقت ظهر روز جمعه در زمان غيبت امام عليه السّلام هر مكلّفى را كه مستجمع شرايط وجوب جمعه باشد - سواي اذن خاص - تكليف يقيني ثابت است به كردن نمازى ، ونظر به تعارض ادلّه وأقوال اجلّه با عدم ظهور مرجّح با عدم بلوغ ترجيح به حدّى كه به كردن جمعه ، يا ظهر خاطر جمع توان شد معلوم نمىشود كه آن نماز ظهر است ، يا جمعه ، وهر تكليفي كه به يقين ثابت شود بايد براءة ذمّهء آن نيز به يقين حاصل گردد ، ودر صورت مذكوره براءة يقينيّه به هم نمىرسد مگر به كردن ظهر وجمعه هر دو با هم ، ومعنى وجوب همين است كه بايد كرد وترك نتوان نمود .
سؤال تو [ 406 ] :
در نماز جمعه در زمان غيبت ميان علماء چند قول هست ؟ وقائل آنها كيست ؟
جواب :
آنچه تا حال بر حقير معلوم گشته است پنج قول است :
اوّل : تحريم جمعه وانحصار تكليف در ظهر واين مذهب جمع كثيرى است مانند سيّد مرتضى در رسالهء « ميافارقيات » « 1 » صريحا وابن أبي عقيل - چنانكه فاضل تونى در رسالهء خودش از أو نقل كرده است - وشيخ در « خلاف » ، چنانكه ظاهر عبارت اوست « 2 » وجمعى فهميدهاند ، وهمچنين در
هامش
( 1 ) مسائل الميافارقيات « مطبوع در رسائل الشريف المرتضى » : 1 / 272 .
( 2 ) خلاف شيخ طوسي : 1 / 227 .