شوهر ارث ببرند ، وشما ديروز فرموديد كه ممكن است كه شخصي بميرد وتركهء أو بعد از اخراج ديون ووصايا هرگاه مثلا چهارصد وچهل وهشت اشرفى باشد سهم يك زوجهء أو بيشتر از يك اشرفى نمىشود وحال آنكه زنان أو همگى مستقيمة الحيض ومدخول بها باشند ، اين چه نحو مىشود ؟ زيرا كه جمعى از ملّاها در اين مسأله حيرانند .
جواب :
در شريعت اسلام زيادة بر چهار زن آزاد ، يا دو كنيز كه از جملهء چهار زن باشند بر مرد آزاد حرام است به عقد دوام ، وهمچنين زيادة بر دو زن آزاد ، يا يك زن آزاد ودو كنيز يا چهار كنيز بر مملوك حرام است كه در يك وقت با هم داشته باشد به عقد دوام ، وكنيز را به ملك اليمين داشتن حدّى ندارد با هم مىتوانند بود ، وهمچنين به عقد متعه وتحليل هر قدر كه خواهند با هم مىتوانند گرفت هرچند كه زيادة بر چهار باشد بنابر أشهر أظهر .
وزوجهء دائمه ارث مىبرد بلا خلاف وملك اليمين ومحلّله ارث نمىبرند بلا خلاف ودر متعه خلاف است « 1 » ، أشهر أظهر آن است كه تمتّع موجب ارث نيست « 2 » مطلقا ، وبعضي موجب مىدانند به شرطي كه در ضمن العقد شرط عدم ارث ننموده باشند « 3 » وآن ضعيف است ، وبه عقد دوام توارث به هم مىرسد هرگاه موت در حين زوجيّت يا در عدّهء رجعيه باشد ودر غير اين دو صورت توارث نمىباشد ، لكن هرگاه بيمار زن خود را طلاق دهد آن زن تا مدت يك سال از أو ارث مىبرد مگر آنكه زوج از آن مرض چاق شود ، يا آنكه مطلقه به ديگرى شوهر كند ، وزوج از أو ارث نمىبرد مگر آنكه موتش در عدّهء رجعيّه شود .
هامش
( 1 ) مختلف الشيعة : 7 / 226 ، شرح لمعه : 5 / 298 .
( 2 ) الف ، ب ، ج : نمىشود .
( 3 ) مختلف الشيعة : 7 / 227 ، جامع المقاصد : 13 / 38 .