الآخر وآلة بأوتار يضرب بها « 1 » ، معرّب چنگ والطبل الذي يضرب به يكون ذا وجه وذا وجهين « 2 » .
وفي الحديث : « طرق [ طائفة من ] بني إسرائيل ليلة العذاب فأصبحوا وقد افتقدوا أربع طوائف منهم ، إحداها الطبّالون » « 3 » .
وقاضى زكريا أنصارى شافعي در « شرح منهاج » چنين گفته كه : مكروه است غنا كردن وشنيدن آن هرگاه با آلت طرب نباشد مثل : طنبور وسرنا ونى وسنج وچهار تار وطبل ، واستعمال آلات طرب وشنيدن اينها [ گناه ] صغيره است وضررى به عدالت شاهد ندارد مگر آنكه طاعتش غالب بر اينها نباشد ، وهمچنين نه حرام است ونه مكروه بلكه حلال است ، « حدي » خواندن از براي شتر ودفّ زدن - هرچند حلقهدار باشد - از براي اظهار سرور وخوشحالى در عروسى وختنه كردن وعيد ورسيدن مسافر . . . وأمثال اينها وهمچنين شنيدن حدي ودف ؛ از جهت آنكه در حليّت آنها اخبار بسيار وارد است ، بلكه تصريح كرده است نووى به سنّت بودن حدي وبغوي به سنّت بودن دف « 4 » تمام شد كلام قاضى زكريا .
پس ارتكاب اين أمور شغل سنّيان ودشمنان حضرت امام حسين عليه السّلام است ، نه شغل شيعيان ودوستان أو ، مولوى در « مثنوى » گفته :
ظاهرت طعنه زنان بر بايزيد * وز درونت ننگ مىدارد يزيد « 5 »
بعضي از علماى ما طبل جنگ را در جهاد استثناء فرموده مستند به آنكه در حروب حضرت أمير عليه السّلام طبل جنگ بوده ، وبر تقدير تسليم از قبيل استثناء
هامش
( 1 ) قاموس المحيط : 1 / 204 .
( 2 ) قاموس المحيط : 4 / 6 .
( 3 ) بحار الأنوار : 100 / 79 حديث 11 و 89 / حديث 12 ( نقل به معنى ) .
( 4 ) فتح الوهاب بشرح منهج الطلاب : 2 / 220 .
( 5 ) مثنوى مولوى : 1 / 63 .