وشصت ودو سال ، بدون تفصيل ميان زنان « 1 » .
واما اخبارى كه در اين مسأله به نظر قاصر رسيده يكى : حديث پنجاه سال است وآن را روايت كرده است كلينى وشيخ رحمه اللّه به سند صحيح از عبد الرحمن ابن حجّاج « 2 » ، لكن سندش مشتمل است بر محمّد بن إسماعيل - راوي - از فضل وحالش مختلف فيه است ، واشهر در اين أزمنة آن است كه :
حديثش حسن كالصحيح است ، وبعضي مجهول كالصحيح مىدانند « 3 » ، واظهر ، أول است .
وهمچنين در طلاق « كافى » « 4 » و « استبصار » « 5 » وزيادات طهارت « تهذيب » به سند ضعيف - به سهل بن زياد - از عبد الرحمن مذكور روايت كردهاند « 6 » ، ونيز محقق از كتاب بزنطى از بزنطى روايت كرده - مرسلا - وهمگى از حضرت صادق عليه السّلام « 7 » .
واز آنچه مذكور شد معلوم گشت كه حكم « مفاتيح » « 8 » به اينكه اين حديث موثّق است ، مانند حكم صاحب مدارك « 9 » ومرحوم آخوند ملّا احمد
هامش
( 1 ) المجموع : 18 / 144 ، مغنى ابن قدامه : 8 / 68 و 87 .
( 2 ) كافى : 3 / 107 حديث 4 ، تهذيب الأحكام : 1 / 397 حديث 1237 ، وسائل الشيعة : 2 / 335 حديث 2294 .
( 3 ) مجمع الرجال : 5 / 154 و 155 ، ه : مىدانند وبعضي صحيح مىدانند ( مشرق الشمسين : 276 ) .
( 4 ) كافى : 6 / 85 حديث 4 ، وسائل الشيعة : 22 / 171 حديث 28308 .
( 5 ) استبصار : 3 / 337 حديث 1202 ، وسائل الشيعة : 22 / 171 حديث 28308 .
( 6 ) روايتي كه سهل بن زياد از عبد الرحمن نقل كرده باشد در أبواب زيادات وجود ندارد بلكه در ج 8 / 137 حديث 478 آمده است .
( 7 ) معتبر : 1 / 199 .
( 8 ) مفاتيح الشرائع : 2 / 343 .
( 9 ) مدارك الأحكام : 1 / 325 .