سيّم آنكه : هم تدارك دارد وهم سجده سهو مثل آنكه : يك سجده را يا تشهد را فراموش كند وبعد از ركوع به خاطرش آيد ، پس آن را بعد از نماز بجا آورد وبعد از آن سجدهء سهو كند ونيّت سجده ، يا تشهد را به زبان نياورد ومتعرّض أداء وقضاء آن نشود ، واحكام مذكوره از براي غير سجدههاى آخر نماز است .
واما حكم آنها : پس اگر هر دو سجده يا يكى را فراموش كند وقبل از سلام به خاطر آورد ؛ آنها را به عمل آورد وتشهد را از سر گيرد ، واگر بعد از سلام به خاطرش آيد پس اگر دو سجده باشد نمازش باطل است ، واگر يكى باشد بعد از سلام به عمل آورد نماز صحيح است ، واگر تشهد آخر را فراموش كند وقبل از سلام به خاطرش آيد ، يعنى : سلام را نيز فراموش كند وبعد از سجده وپيش از آنكه مبطل به عمل آورد به خاطرش آيد هر دو را به عمل آورد ، واگر بعد از سلام به خاطرش آيد تشهد را بجا آورد ، واگر « اللهم صلّ على محمّد وآل محمّد » را در تشهد اوّل يا آخر فراموش كند تا از محلّش بگذرد بعد از نماز به عمل آورد ، ودر جميع صور مذكوره نماز صحيح است ، وبهتر آن است كه : از براي هر يك ؛ سجدهء سهو نيز بكند ، واگر پيش از به عمل آمدن تشهد يا صلوات فراموش شده حدثى از أو صادر شود طهارت بگيرد ورو به قبله نشسته ؛ آن را به عمل آرد ونماز صحيح است ، هرچند اعاده بهتر است .
نور سيّم : در شك است ، بدان كه شك يا تعلق به طهارت مىگيرد يا به أفعال نماز ، يا به عدد ركعات ، امّا شك در طهارت : پس هرگاه بعد از فارغ شدن شك كند در عضوى از آن ؛ شكش باطل وطهارتش صحيح است ، واگر قبل از فارغ شدن شك كند بايد آنچه را كه در آن شك كرده به عمل آرد با مابعدش هرچند كرده باشد ، خواه در وضوء وخواه در غسل وخواه در تيمم به شرط آنكه در وضوء در اعضاى قبل از عضو مشكوك فيه رطوبتى باقي باشد وتمام
مقامع الفضل — صفحة 131
مساهمون: مؤسسة العلامة المجدد الوحيد البهبهاني
ص١٣١