واگر پيش از تشهّد آخر بعد از رفع رأس از سجده دويم حدثى از أو صادر شود نمازش باطل است وأحوط آن است كه طهارت به عمل آورد وتشهد وسلام را بگويد ونماز را نيز اعاده كند وهمچنين هرگاه در اثناى نماز پيش از سر برداشتن از سجده دويم ركعت آخر حدثى سهوا يا بىاختيار از أو صادر شود اظهر بطلان نماز وأحوط اتمام آن بعد از طهارت واعاده است ، واگر داند كه دو سجده در نماز ترك كرده ؛ لكن نداند كه از يك ركعت است يا دو ركعت نمازش باطل است واگر در نماز آيات يك ركوع يا بيشتر سهوا زياد يا كم كند آن نماز را بعد از اتمام اعاده كند ، واحتياطا ركوع منسى را نيز به عمل آورد واز براي ركوع زيادى سجده سهو كند .
واگر سهوا خللى كند به غير ركن - از افعال واجبه نماز - پس بر سه قسم است :
أول آنكه : نماز را تمام مىكند واحتياج به چيزى ندارد مثل آنكه : تمام قراءت يا حمد تنها يا سورهء تنها را يا بعضي از آنها را ، يا جهر واخفات آنها را فراموش كند ، تا داخل ركوع شود ، يا ذكر ركوع را ، يا آرام گرفتن به قدر ذكر را فراموش كند تا سر بردارد ، يا آرام بعد از آن را فراموش كند تا سر به سجده نهد ، يا ذكر سجود وآرام گرفتن به قدر ذكر يا بعضي از هفت عضو - غير پيشانى - را بر زمين قرار دادن فراموش كند تا سر بردارد ، يا سر برداشتن از سجده أول را ، يا آرام گرفتن آن را فراموش كند تا سر به سجدهء دويم گذارد ؛ كه در همهء اين صور نمازش صحيح است ، واگر احتياطا سجده سهو كند بهتر است .
دويم آنكه : نماز صحيح است لكن بايد آنچه را سهو كرده است به عمل آورد واحتياج به سجدهء سهو ندارد ، مثل آنكه : قراءت را ، يا خصوص حمد ، يا سوره ، يا بعضي از آنها را - هرچند يك حرف باشد - فراموش كند وپيش از آنكه به حدّ ركوع برسد - هرچند كه قنوت خوانده باشد - به خاطر آرد ، بايد
مقامع الفضل — صفحة 129
مساهمون: مؤسسة العلامة المجدد الوحيد البهبهاني
ص١٢٩