زياد شدن بعد از دخول در ركوع پنجم وقبل از اكمال سجدتين معلوم شود ودر همهء اين صور در آخر نماز به قدر تشهد نشسته باشد ، خواه تشهد خوانده باشد وخواه نخوانده باشد ، كه در همه صورت بهتر بلكه أحوط آن است كه بنابر صحّت گذارد وبعد از سلام وسجدهء سهو ؛ نماز را به قصد وجوب اعاده نمايد ، واگر قبل از ركوع متذكّر شود هرچند كه نماز دو ركعتي يا مغرب باشد بنشيند وتشهد بخواند اگر نخوانده باشد ، ودو سجده سهو كند ونمازش صحيح است ، واگر يك ركعت يا بيشتر از نماز را فراموش كند وپيش از تشهّد يا سلام به خاطرش آيد نماز را تمام كند وصحيح است ، واز براي زيادتى تشهّد - احتياطا - سجدهء سهو كند ، واگر بعد از سلام به خاطرش آيد كه يك ركعت يا بيشتر را كم كرده است وهنوز فعلى كه منافى نماز باشد به عمل نياورده آن نماز را تمام كند يعنى : آنچه را ترك كرده به عمل آورد واز براي هر يك از سلام وتشهّد بىموقع على حدّه سجدهء سهو كند احتياطا ، ونمازش صحيح است هرچند نماز دو ركعتي يا مغرب باشد .
واگر وقتي به خاطرش آيد كه فعلى به عمل آورده كه كردن آن در نماز عمدا مبطل است نه سهوا ، مثل : سخن گفتن يا خنده به قهقهه زدن ؛ تتمهء آن نماز را به عمل آورد وسجدهء سهو كند احتياطا ، ونماز صحيح است هرچند اعادهء آن بهتر است ، خصوصا در غير چهار ركعتي ، واگر در وقتي به خاطرش آيد كه منافى به عمل آورده است كه فعل آن عمدا وسهوا مبطل است ، مثل : حدث كردن وفعل كثير وپشت به قبله نمودن ؛ نمازش باطل است .
واگر سلام را فراموش كند وقبل از فعل منافى - كه عمدا مبطل نماز است - به خاطرش آيد سلام را به جا آورد ونمازش صحيح است ، واگر بعد از فعل منافى - كه عمدا وسهوا مبطل نماز است - به خاطرش آيد نمازش باطل است على الأظهر .
مقامع الفضل — صفحة 128
مساهمون: مؤسسة العلامة المجدد الوحيد البهبهاني
ص١٢٨