صدوده على اللّطف و المقاربة ، و عند جموده على البذل ، و عند تباعده على الدّنوّ ، و عند شدتّه على اللّين ، و عند جرمه على العذر ، حتّى كأنّك له عبد ، و كأنهّ ذو نعمة عليك .
و إيّاك أن تضع ذلك في غير موضعه ، أو أن تفعله به غير أهله . ( 67 ) لا تتّخذنّ عدوّ صديقك صديقا فتعادي صديقك ، و امحض أخاك النّصيحة ، حسنة كانت أم قبيحة ، و تجرّع الغيظ فإنّي لم أر جرعة أحلى منها عاقبة ، و لا ألذّ مغبّة . ( 68 ) و لن لمن غالظك ، فإنهّ يوشك أن يلين لك ، و خذ على عدوّك بالفضل فإنهّ أحد الظّفرين .
و إن أردت قطيعة أخيك فاستبق له من نفسك بقيّة ترجع إليها إن لطف ها و نزديك نمودن ، و نزديك بخل كردن او بر بخشيدن ، و نزديك دورى او بر نزديك شدن ، و نزديك سختى او بر نرمى ، و نزديك جرم او بر عذر ، تا [ جايى ] كه گويى كه تو مر او را بنده و گويى كه او خداوند نعمت است بر تو ، و بپرهيز كه بنهى اين [ خصلت ها ] را در غير موضع او ، و يا آن كه بكنى آن را به غير اهل آن . ( 67 ) فرا مگير دشمن دوست خود را دوست ، پس دشمنى كنى وا دوست خود ، و خالص گردان با برادر خود نيك خواهى [ را ] ، نيكويى باشد يا زشتى ، و فرو خور خشم [ را ] بدرستى كه نديدم جرعهاى شيرين تر از جرعهء خشم سرانجامى ، و نه خوشتر عاقبتى . ( 68 ) و نرم شو با كسى كه درشتى كند با تو بدرستى كه نزديك باشد كه نرم شود با تو ، و بگير بر دشمن خود به فضل [ و احسان ] بدرستى كه آن فضل يكى از دو ظفر است و اگر كه خواهى تو [ جدا شدن و ] بريدن [ از ] برادر خود ، پس باقى دار براى او از
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 266
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٢٦٦