* عقيده شيخ در رابطهء با استدلال به اين حديث بر حجيّت استصحاب چيست ؟
مىفرمايد : در اين دو جمله ، چهار معنا محتمل است :
1 - سه معنا از اين چهار معناى محتمل به درد استدلال بر حجيّت استصحاب مىخورد ، و لكن هر سه معناى محتمل ضعيفاند .
2 - يك معنا از اين چهار معناى محتمل قوى است ، و لكن به درد استدلال بر حجيّت استصحاب نمىخورد .
* احتمال اوّل چيست ؟
اين است كه : مراد از قام و اضاف اخرى ، اين باشد كه مصلى برخيزد و يك ركعت نماز ديگر متصلة بخواند . چرا ؟ زيرا كه براساس لا ينقض اليقين . . . ، نبايد يقين سابق را كه در اينجا احتمال انجام اقلّ است ، با شكّ لا حقّ بشكند .
به عبارت ديگر : اقلّ در اين احتمال متيقن است و الاصل عدم الاكثر ، كه همان استصحاب است .
پس : براساس اين احتمال حديث دلالت بر حجيّت استصحاب دارد و لكن مبتلا به اشكالاتى است .
* عيوب اين احتمال چيست ؟
1 - يك عيبش اين است كه براساس اين احتمال بايد حديث را حمل بر تقيه نمود . چرا ؟ زيرا به عقيدهء اماميّه :
اولا : بنا در شكوك مزبور بر اكثر گذاشته مىشود . ثانيا : نماز احتياط را منفصلة مىخوانند و لذا در اينجا استصحاب جارى نمىكنند .
بله ، عامّه ، بنا را بر اقلّ گذاشته ، استصحاب مىكنند عدم انجام اكثر را ، و ركعت مشكوكة را متصلة مىخوانند .
بنابراين : درست است كه حديث با استصحاب سازگار است ، و لكن اماميّه در اينجا استصحاب جارى نمىكنند ، و لذا اجراى استصحاب در اينجا مخالف مذهب اماميّه است .
الحاصل : براساس اين احتمال بايد حديث را حمل بر تقيه نمود و حال آنكه الاصل ، عدم التقية .
2 - عيب ديگر اين احتمال اين است كه : سواى ارزشمند بودن استصحاب ، اجراى آن را حمل
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 336
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٣٣٦