چيست ؟
اشاره به موثقهء عمّار است كه مىگويد : اذا شككت فابن على اليقين كه برخى گفتهاند مراد از يقين در اينجا ، يقين به برائت ذمّه است و لذا آن را شاهدى قرار دادهاند بر اينكه حديث مورد بحث را بر قاعدهء اشتغال حمل كنند .
* غرض از ( فهذه الاخبار الآمرة بالبناء على اليقين و عدم نقضه . . . ) چيست ؟
اين است كه : در تعدادى از اخبار ، از يقين و احتياط اين نحوهء از عمل اراده شده است از جمله :
1 - در برخى از اخبار نماز احتياط فرموده :
- ان كنت قد نقضت فكذا ، يعنى كه اين نماز احتياط متمم است .
- و ان كنت قد اتممت فكذا ، يعنى اگر نمازت هم در واقع تمام بوده باشد اين نماز احتياط به تو ضررى نمىرساند و مبطل اصل نيست .
بنابراين : اينگونه روايات نيز دلالت دارند بر اينكه در شكوك نماز بايد نماز احتياط بخوانى تا يقين به برائت ذمّه پيدا كنى .
و لذا اين هم قرينهاى است بر اينكه مراد از لا ينقض اليقين در مورد اين صحيحه ، يقين به برائت ذمّه است .
2 - در روايات ديگرى آمده است : كارى را كه به تو مىآموزم على كلّ حال احرازكنندهء واقع است و اين كار چيزى غير از همان بناگذارى بر اكثر و انجام نماز احتياط نمىباشد .
و لذا اين نيز قرينهاى است بر اينكه مراد از اضافه ركعت ، در ما نحن فيه نيز ، همان نماز احتياط است و معناى لا ينقض نيز يقين به برائت ذمّه . . . است .
* در تبيين صحيحهء ثالثه بفرمائيد حاصل سؤال جناب زراره از امام ( ع ) و پاسخ ايشان به او چيست ؟
1 - اگر نمازگزار بين 2 و 3 شكّ كند چه كند ؟
امام عليه السّلام فرمودند : قام و اضاف اليها ركعتين بفاتحة الكتاب ( و نه با تسبيحات اربعه )
2 - اگر نمازگزار بين 3 و 4 شكّ كند چه كند ؟
امام عليه السّلام فرمودند : قام و اضاف اليها اخرى ، و لا ينقض اليقين بالشكّ .
* محل بحث در چيست ؟
دو جمله اخير است : 1 - قام و اضاف اليها ركعة اخرى 2 - و لا ينقض اليقين بالشك
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 335
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٣٣٥