شبهات موضوعيّه محل نزاع است ، هم در شبهات حكميّه .
* پس غرض از ( و يحكى عن الاخباريّين اختصاص الخلاف بالثانى . . . ) چيست ؟
اين است كه : اخباريين مدّعى شدهاند كه نزاع منحصر است در شبهات حكميّه و شبهات موضوعيّه به هر دو بخشش از محل بحث و نزاع خارج مىباشد ، چرا كه حجيّت استصحاب در اين دو بخش مسلّم بوده و جاى هيچگونه ترديدى وجود ندارد .
* دليل جناب شيخ بر اين مدّعى چه مىباشد ؟
دو عبارتى است كه جناب شيخ از مرحوم محدث استرابادى در تأييد گفتار خودش نقل كرده است :
1 - ايشان در فوائد المدنيّه مىگويد : در ميان انواع و اقسام استصحابات دو نوع استصحاب وجود دارد كه جاى حرف و شكّ نداشته و مورد اتفاق همگان است و بلكه هر دو از ضروريات دين اسلام بشمار مىروند و اين دو عبارتند از :
- يكى استصحاب عدم نسخ است بدين معنا كه : اگر شكّ شود كه آيا فلان حكمى كه قبلا در اسلام وجود داشت اكنون نسخ شده است يا نه ؟ همهء علماء اجماع دارند بر عدم نسخ .
به عبارت ديگر : صحابهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله تابعين صحابه و . . هركجا شكّ مىكردند كه آيا فلان حكم شرعى نسخ شده يا نه ؟ استصحاب مىكردند بقاء آن حكم را تا اينكه يقين پيدا كنند بر اينكه ناسخى آمده و آن حكم پيشين را نسخ نمايد . و لذا سيرهء اصحاب بر اين استصحاب بوده و برآن اتفاق نظر داشتهاند .
- يكى هم استصحاب در امور شرعيّه اعمّ از امور شرعيّه جزئيّه و موضوعات خارجيه است كه عند الشك ما استصحاب جارى مىكنيم . فى المثل :
1 - تا ديروز يقين داشتيم كه فلانكس مالك فلان زمين است ، اگر امروز شكّ كنيم كه آيا اكنون هم مالك آن زمين هست يا نه ؟ استصحاب مىكنيم بقاء مالكيتش را .
2 - يقينا مىدانستم كه فلانى صاحب زوجه بود ، لكن اكنون شكّ دارم كه آيا صاحب زوجه هست يا نه ؟ استصحاب مىكنم بقاء زوجيت او را . مگر اينكه دو نفر شهادت بدهند كه زوجهاش را طلاق داده است .
و هكذا بقاء عبديت را ، بقاء وضو را ، بقاء طهارت ثوب را ، بقاء نجاست ثوب را ، بقاء روز را ، بقاء
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 189
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٨٩