جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 393

امام صادق عليه السّلام فرمود : « مستراح را از آن رو مستراح نامند كه در آنجا نفس از سنگينى نجاسات به استراحت مىافتد و از خالى شدن قاذورات و پليديها آسايش مىيابد . و مؤمن در آن وقت عبرت مىگيرد كه عاقبت زبدهء بهره ها و لذات دنيا اين است ، پس به سبب رو گرداندن از آنها و ترك آنها راحت مىشود ، و نفس و دل او از اشتغال به آنها فارغ و آسوده مىگردد ، و همچنانكه از گرد آوردن نجاست و غائط و پليدى ننگ دارد از بدست آوردن و جمع كردن مال و متاع دنيا عار دارد و امتناع مىكند . و در نفس خود بينديشد كه چگونه گاهى بزرگوار و گرامى و گاهى خوار و زبون مىگردد ، و بداند كه چنگ در زدن به قناعت و تقوا موجب راحت دنيا و آخرت است . زيرا كه راحت و آسايش در سهل گرفتن دنيا و دست برداشتن از بهره گيرى از آن ، و در دورى كردن از نجاست حرام و شبهه است . پس بر نفس خود در كبر و بزرگى فروشى را بعد از آنكه [ معايب ] آن ( نفس ) را شناخت مىبندد ، و از گناهان مىگريزد ، و در تواضع و ندامت و حيا را مىگشايد ، و براى رسيدن به سرانجام نيك و قرب درگاه الهى در بجا آوردن اوامر و دورى كردن از نواهى او مىكوشد ، و نفس خود را در زندان بيم و شكيبائى و خوددارى از خواهشها زندانى مىكند ، تا آن گاه كه به امان خداى تعالى در خانهء پايدار و اصل گردد ، و طعم خشنودى و رضاى او را بچشد ، كه آنچه قابل اعتماد است همين است ، و غير او هيچ است » ( 1 ) . و آدمى بايد تأمّل كند كه آنچه از غائط و نجاست از او دفع شده همان چيزى است كه پيش از اين خواهش آن را داشت و خوراكهاى لذيذى بود كه در طلب آنها حرص مىورزيد ، و هر چه لذيذتر بود گندگى و بدبوئى آن بيشتر . پس چيزى كه عاقبت آن اين باشد ، بايد از اينكه آن را از حرام بدست آورد و به سبب آن تا ابد در عذاب باشد بپرهيزد .