فصل 58 « با توكَّل زانوى اشتر ببند »
بدان كه تحصيل اسباب قطعى و ظنّى توكَّل را باطل نمىكند ، با اينكه خداوند قادر است كه بدون آنها نيز مطلوب آدمى را عطا فرمايد ، زيرا خداى سبحان مسبّبات را به اسباب بسته ، و اشياء و امور را جز به اسباب پديد نمىآورد .
و از اين رو هنگامى كه مرد اعرابى شتر خود را رها كرد و گفت : « توكَّلت على اللَّه » ، پيغمبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود : « ببند و توكَّل كن » .
و حضرت صادق عليه السّلام فرمود : « خداوند براى بندگان خود مقرر فرموده كه مطالب خود را از او به اسبابى كه براى آنها آماده ساخته و به تحصيل آنها امر كرده بجويند » . خداى تعالى مىفرمايد :
« خُذُوا حِذرَكُم » 4 : 71 ( نساء ، 70 ) « احتياط و پاس خويش نگهداريد » .
و در كيفيّت نماز خوف مىفرمايد :
« وَليَأخُذُوا حِذرَهُم و أَسلِحتَهُم » 4 : 102 ( نساء ، 101 ) « و احتياط و آمادگى خويش بدارند ، و سلاح خود برگيرند » .
و مىفرمايد :
« وَاعِدّوا لَهُم مَا استَطَعتُم مِن قُوّةٍ وَمِن رِباطِ الخَيلِ » 8 : 60 ( انفال ، 61 ) « هر چه توانيد از نيرو [ و ساز و برگ جنگ ] و اسبان بسته براى [ پيكار ] آنان آماده سازيد » .
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 289
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٢٨٩