هر چند آن كار فروتر از مقام و مرتبه ايشان باشد [ 1 ] . و از اين جهت رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود : « نسيان به من راه ندارد ، و ليكن مرا نسيان دست مىدهد تا حكمى را تشريع كنم » . و از اين تعجّب مكن ، كه امّتها در پناه شفقت انبياء مانند كودكان در پناه مهربانى پدرانند ، و مانند چهارپايان كه در حفظ و حمايت شبانانند . و پدر وقتى بخواهد فرزند خردسال خود را گويا سازد به مرتبه گويش كودك نزول مىكند ، و چوپان براى گوسفند يا پرنده اى بانگ يا آوازى شبيه چهار پا يا پرنده بر مىآورد ، و اين از روى لطف و براى آموزش اوست .
هامش
[ 1 ] نمىتوان گفت كه گريه و ناله انبياء يكسره براى تعليم و راهنمائى بوده و بدين وسيله مىخواستند به مردم ياد دهند كه از گناهان پشيمانى و سوز و گداز و گريه و ناله نمايند .
گريه و ناله ايشان از سوئى ناشى از احساسات عميق و ارتباط و عشق به مبدأ اعلى بوده و از روح بزرگ و حالات عالى روحانى و فوق طبيعى ايشان سرچشمه مىگرفته است ، و از سوى ديگر به سبب تأثّر و تألَّم از نادانى و گمراهى مردم و در نتيجه هلاكت آنها بوده .
البته اگر از ايشان ترك اولائى سر مىزده برايشان گران مىآمده و اندوهگين و دردمند مىشدند ، كه معرفت والاى ايشان كوچكترين لغزشى را بزرگ مىشمرده است . و از اين رو ايشان را نبايد با ديگر مردمان قياس كرد كه « حسنات الأبرار سيّئات المقرّبين » ، و در عين حال اين نكته نيز درست است كه پيغمبران سرمشق آدميانند و كردار و گفتار و رفتار ايشان براى پيروانشان حجت عمل و اخلاق است . م .