فصل 20 اقسام توبه كنندگان
تائبان بر دو دستهاند : يك دسته خويشتن را از شروع به گناهان باز داشته و گرد آنها نمىگردند ، و دسته ديگر به آغاز كردن آنها رغبت دارند ولى با نفس خود مجاهده مىكنند و او را باز مىدارند : دسته اول باز دو گروهند : كسانى كه به سبب يقين قوى و مجاهده راستين از تمايل و دست يازيدن به گناه باز ايستادهاند ، و كسانى كه باز ايستادن آنها فقط به علَّت سستى خود شهوت است . در تقسيم اول ، دستهء اول از دسته دوم برترند و دسته دوم آن از گروه دوم فروترند و دليل آن روشن و هويداست .
همچنين تائبان تقسيم مىشوند به كسانى كه گناه را فراموش مىكنند و خود را به تفكر درباره آن مشغول نمىسازند ، و كسانى كه آن را در پيش چشم دارند و پيوسته درباره آن مىانديشند و از پشيمانى بر آن مىسوزند . شكَّى نيست كه تذكَّر و سوختن نسبت به مبتدى و كسى كه ترس بازگشت بر او هست افضل است زيرا وى را از آن باز مىدارد ، و نسيان و فراموشى نسبت به سالكى كه به مرتبه حبّ و انس و اصل شده و اطمينان دارد كه باز نمىگردد افضل است ، زيرا اشتغال به آن مانع از سپردن راه است ، و آنچه از حضور باز مىدارد بىفايده است . و اين منافاتى با گريه و ناله انبياء از گناهان ندارد ، زيرا ايشان براى راهنمائى مردم بر انگيخته شدهاند ، و برايشان است كه به آنچه امّت به مشاهده آن سود مىبرند مبادرت نمايند ،