آرزو به دوزخ در آورده است . » و عيسى عليه السّلام فرمود : « واى بر علماى بد كه چگونه آتش بر آنها افروخته خواهد شد » .
و امام صادق عليه السّلام فرمود : « يغفر للجاهل سبعون ذنبا قبل أن يغفر للعالم ذنب واحد . »
« هفتاد گناه جاهل آمرزيده مىشود پيش از آنكه يك گناه عالم بخشوده شود » .
عالمى كه مردم را به فروتنى و تواضع امر مىكند و از عجب و كبر نهى مىكند و خود معجب و متكبّر است ، از علماى بد و از كسانى خواهد بود كه به علم خود عمل نكردهاند ، و مشمول اين اخبار است . در اين زمانها كدام عالم را مىتوان يافت كه به همهء علم خود عمل كرده باشد و هيچ يك از اوامر پروردگار خود را ضايع و تباه نكرده باشد و دچار گناهان علنى و نهانى مانند ريا و حسد و عجب و دوروئى و غير اينها نشده باشد ؟ و چگونه مىتواند مطمئن شود و قطع پيدا كند كه هر چه از او خواستهاند بجا آورده و تكاليف عمومى و خصوصى را به انجام رسانيده ؟ پس خطر و تشويش چنين كسى از ديگران بيشتر است . روايت شده است كه : « روزى حذيفه پيشنماز گروهى از مسلمانان شد ، و چون سلام داد گفت : برويد و امام جماعتى ديگر بجوئيد يا تنها و فرادا نماز بخوانيد ، كه در دل من گذشت كه در ميان اينها از من بهترى نيست » .
اگر همانند او از چنگ شيطان رهائى نيافت و از خطا در امان نبود چگونه ضعفاى آخر الزّمان اين امّت نجات يابند و در امان باشند ، خصوصا در اين زمانها كه در آفاق زمين بسيار اندكند علماى متوجّه به آخرت كه به انجام تكاليف خود پرداخته و به كار خود روى آورده باشند و عظمت كار خويش آنان را از التفات به دنيا و زيورهاى آن بازداشته باشد ، و خوف خدا در ظلمت شبها آنان را از خوابگاه خود برانگيزد ، و به نعمتها و گرم و سرد دنيا دلبستگى نداشته باشند ، و فكرشان جز يك فكر و در سرشان جز يك سودا و در دلشان جز يك كس نباشد . هيهات كه در آخر الزّمان امثال ايشان يافت شود . آنان جماعتى بودند كه در همان قرون اول گوى دولت از ميان ربودند و رفتند . بلكه در اين زمان چه بسيار كم عالمى باشد كه
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 405
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٤٠٥