فصل 16 نكوهش عجب
خودبينى از مهلكات بزرگ و از بدترين صفات زشت و نكوهيده است .
رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود :
« ثلاث مهلكات : شحّ مطاع ، و هوى متّبع ، و إعجاب المرء بنفسه »
« سه چيز هلاك كننده است : بخلى كه مطيع آن شوند ، و هوى و هوسى كه از آن پيروى كنند ، و اعجاب آدمى نسبت به خود » .
و فرمود : « هر گاه ببينى كه مردم از بخل و از هوى و هوس خود پيروى مىكنند و هر صاحب رأيى به رأى خود عجب مىنمايد و آن را صواب مىشمارد خود را محافظت كن . » و فرمود : « اگر هيچ گناهى نكنيد من از بدتر از گناه بر شما مىترسم و آن عجب است . » و فرمود : « زمانى موسى عليه السّلام نشسته بود كه شيطان سوى او آمد و كلاهى رنگارنگ به سر داشت ، چون نزديك موسى رسيد كلاهش را برداشت و ايستاد و سلام كرد . موسى عليه السّلام گفت : تو كيستى ؟ گفت : من ابليسم ، گفت : شيطان توئى ؟ خدا آواره ات كند ، شيطان گفت : من آمدهام براى منزلتى كه نزد خدا دارى به تو سلام كنم . موسى گفت : اين كلاه چيست ؟ گفت به وسيلهء اين كلاه دلهاى بنى آدم را مىربايم [ 1 ] . موسى گفت : كدام گناه است كه چون آدمى
هامش
[ 1 ] شايد رنگهاى گوناگون كلاه نمودار امورى باشد كه شيطان بدان وسيله آدميزاد را فريب مىدهد مانند شهوات و زيورهاى دنيا و اديان باطل و عقايد و اخلاق فاسد . م .