و رياست دنيا برترى و سرورى حقيقى و كمال نيست ، بلكه نقص است و انسان را از كمال حقيقى و رياست معنوى باز مىدارد .
مثال اين مطلب اين است كه : بىشك عشق و محبّت صفت كمال است ، و لكن وقتى كه بجا واقع شود ، يعنى به محبوب شريف كه در ذات و صفات كامل است تعلَّق گيرد . بنابراين حبّ خداى سبحان شريفترين صفات كمال است ، و حبّ جمادات و حيوانات پست بدترين رذائل نفسانى است . پس هر كه از حقايق امور ناآگاه باشد به واسطهء غرور خود فريب مىخورد ، و ملك عاجل فانى را بر سلطنت آجل باقى برمىگزيند . و امّا كسى كه از باطن كار آگاه و توفيق ربّانى با اوست به ريسمان شيطان و غرور خود به چاه نمىرود ، و از عاجل روى مىگرداند و آجل را اختيار مىكند .
و چون آن ملعون دام مكر را در راه همهء خلق گسترد ، خداوند پيغمبران را فرستاد تا مردم را از اين خانه و ملك مجازى كه ريشه و دوامى ندارد به ملك و مملكت حقيقى كه زوال ناپذير است بخوانند ، و در ميان آنها ندا كنند كه :
« يا أيّهَا الَّذينَ آمَنُوا ما لَكُمْ إذا قيلَ لَكُمُ انْفِرُوا في سَبيلِ الله اثَّاقَلْتُمْ إلَى الأرْضِ أَ رَضيتُمْ بِالْحَياةِ الدّنيا مِنَ الآخِرَةِ فَما مَتاعُ الْحَياةِ الدّنْيا فِى الآخِرَةِ الا قَليلٌ » 9 : 38 ( توبه ، 38 ) « اى كسانى كه ايمان آوردهايد شما را چه رسيده كه وقتى به شما گويند در راه خدا بيرون شويد به زمين سنگينى مىكنيد . مگر به زندگى دنيا به جاى آخرت دل خوش كردهايد و حال آنكه متاع دنيا در [ قبال ] آخرت بسيار اندك است » .
و كسانى را كه دنياى نقد فانى را بر آخرت جاويد برگزيدهاند مورد سرزنش و نكوهش قرار دادند ، چنان كه خداى سبحان مىفرمايد :
« إِنَّ هؤُلاءِ يُحِبُّونَ الْعاجِلَةَ وَيَذَرُونَ وَراءَهُمْ يَوْما ثَقيلا » 76 : 27 ( دهر ، 27 ) « اينان زودرس ( دنيا ) را دوست دارند و از پس خود روز سخت و گران را وا مىگذارند » .
و نيز مىفرمايد :
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 338
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٣٣٨