وجلا داعيا مشفقا ، مقبلا على شأنه ، عارفا بأهل زمانه مستوحشا من أوثق اخوانه ، فشدّ اللَّه من هذا أركانه ، و أعطاه يوم القيامة أمانه » .
« طالبان علم سه گروهاند ، آنان و صفاتشان را بشناس : گروهى آن را براى نادانى و ستيزه و مجادله مىجويند و دسته اى براى دراز دستى و گردنكشى و فريفتن و جمعى براى فهم و عقل . گروه اول ( يار نادانى و ستيزه ) مردم آزار و ستيزه گر است ، در انجمنهاى مردان به بحث و گفتگوى علمى مىپردازد و تظاهر به حلم و خشوع مىكند و حال آنكه از پارسايى تهى و بىبهره است ، خداوند بينى او را به خاك بمالد و كمرش ( يا سينه اش ) را درهم شكند . و دستهء دوم ( گردنكش فريبكار ) نيرنگ باز و چاپلوس است ، بر امثال و همانندان خود برترى مىفروشد و نسبت به ثروتمندان پستتر از خود فروتنى مىنمايد ، شيرينى آنها را مىخورد ( مال آنها را مىگيرد ) و دين خود را پايمال مىكند ، پس خداوند بينائى و آگاهى او را نابينائى و بىخبرى مىگرداند و اثرش را از آثار علما قطع مىكند . و صاحب فهم و عقل ، غمگين و افسرده و محزون و شب زنده دار است ، تحت الحنك خويش انداخته [ با خداى خويش خلوت كرده ] و در تاريكى شب به پا ايستاده است ، با اينكه عمل مىكند ترسان است ، به خود مشغول است ، مردم زمانش را مىشناسد و از معتمدترين برادرانش در وحشت است . خداوند پايه هاى وجودش را استوار كند و در قيامت امانش بخشد » .
و از جمله اين است كه به آنچه مىفهمد و علم دارد عمل كند ، زيرا كسى كه به آنچه مىداند عمل مىكند خداوند آنچه را كه نمىداند به او مىآموزد .
امام صادق عليه السّلام فرمود : « العلم مقرون إلى العمل ، من علم عمل ، و من عمل علم ، و العلم يهتف بالعمل فإن أجابه و الا ارتحل عنه »
« علم همراه عمل است ، هر كه علم دارد بايد عمل كند و كسى كه عمل كند عالم مىشود و علم عمل را مىخواند پس اگر پاسخ شنيد مىماند و گر نه كوچ مىكند » .
و از امام سجّاد عليه السّلام روايت شده است : « مكتوب في الإنجيل : لا تطلبوا علم ما لا تعلمون و لمّا تعملوا بما علمتم ، فإنّ العلم إذا لم يعمل به لم يزدد صاحبه الا كفرا و لم يزدده من اللَّه إلا بعدا » .
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 161
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص١٦١