« در انجيل نوشته شده است كه تا آنچه مىدانيد عمل نكردهايد آنچه را نمىدانيد مجوئيد ، زيرا علم هرگاه به آن عمل نشود ثمرى جز كفر براى صاحب آن به بار نخواهد آورد و جز دورى از خدا چيزى به او نمىافزايد » .
و از پيامبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم روايت شده است : « من أخذ العلم من أهله و عمل بعلمه نجا ، و من أراد به الدّنيا فهى حظَّه » .
« هر كه علم را از اهلش فرا گيرد و به علم خود عمل كند رستگار شود ، و هر كه علم را براى دنيا بخواهد بهره او همان دنياست » .
و نيز از آن حضرت صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم روايت شده است : العلماء رجلان : رجل عالم آخذ بعلمه فهذا ناج ، و عالم تارك لعلمه فهذا هالك ، و إنّ أهل النّار ليتأذّون من ريح العالم التّارك لعلمه ، و إنّ أشدّ أهل النّار ندامة و حسرة رجل دعا عبدا إلى اللَّه فاستجاب له و قبل منه ، فأطاع اللَّه فأدخله الجنّة ، و أدخل الدّاعى النّار بتركه علمه [ عمله ، نسخة ] و اتّباعه الهوى و طول الأمل ، أمّا اتّباع الهوى فيصدّ عن الحقّ ، و طول الأمل ينسى الآخرة « .
» دانشمندان دو گونهاند : دانشمندى كه به علم خود عمل مىكند و اين رستگار است ، و دانشمندى كه علمش را كنار مىگذارد و اين هلاك شده است ، و دوزخيان از بوى گند عالم بىعمل در اذيّت و رنجاند ، و در ميان دوزخيان ندامت و حسرت آن كس شديدتر است كه بنده اى را به خدا دعوت كند و او دعوت وى را اجابت كند و بپذيرد و خدا را اطاعت كند و خدا او را به بهشت درآورد ، و خود دعوت كننده به سبب عمل نكردن به علم خود و پيروى هوى و هوس و آرزوى دراز به دوزخ درآيد . پيروى از هوى و هوس از حقّ باز مىدارد و درازى آرزو آخرت را از ياد مىبرد « .
و از جمله اين است كه شرايط تواضع و ادب را نسبت به معلَّم خود رعايت كند ، و گفتار او را رو در رو رد نكند ، و به دل او را دوست دارد و حقوق او را از ياد نبرد ، زيرا معلَّم پدر معنوى و روحانى اوست و او برترين پدران سه گانه است [ 1 ] .
هامش
[ 1 ] اشاره است به حديث نبوى كه : » ترا سه پدر است ، پدرى كه ولادت تو به