زمين باشد و هر فريشتهاى كه در آسمان بود او را لعنت كند ، و درهاى آسمان بسته شود ، و هيچ درى از آن نباشد كه نه كراهيت دارد كه جان او را از آن راه برند ، پس چون جان او را بالا برند ، بيندازند و گويند : اى پروردگار ، بندهء تو فلان است ، آسمان و زمين او را قبول نكرد . گويد : باز بريد او را و آن چه براى او ساختهايم از بدى به دو نماييد ، چه من او را وعده كردهام :
مِنْها خَلَقْناكُمْ وَ فِيها نُعِيدُكُمْ وَ مِنْها نُخْرِجُكُمْ تارَةً أُخْرى
« 244 » . و او آواز نعلين ايشان بشنود چون روى بگردانند تا وى را گويند : من ربّك و ما دينك و من نبيّك ؟ گويد : ندانم . گويند : ندانى ! پس آيندهاى زشت روى ، بدبوى ، زشت جامه بيايد ، و بشارت سخط خداى و عذاب اليم به وى رساند . گويد : خداى تو را به بدى بشارت دهاد ، تو كيستى ؟ گويد : من عمل خبيث توأم ، به خداى كه شتابنده بودى در معصيت خداى - عز و جل - و درنگ كننده از طاعت خداى - عز و جل - پس خداى تو را به بدى مكافات كناد . گويد : خداى تو را پاداش دهاد به بدى « 245 » . پس كرى ، گنگ ، كور بر وى مسلط گردانيده شود كه عمودى آهنين با او باشد ، اگر جن و انس فراهم آيند كه آن را بردارند نتوانند ، و اگر بر كوهى بدان بزنند خاك شود ، پس يك زخم او را بزنند و او خاك شود ، پس باز روح به او در آيد ، زخم ديگر او را بزنند كه هر كه بر زمين است آن را بشنود ، مگر جن و انس ، پس مناديى آواز دهد كه دو تخته از آتش براى او بگيرند و فرش كنند ، و درى سوى آتش براى وى گشاده آيد .
و محمد بن على « 246 » گفت : هيچ ميرنده نميرد كه نه اعمال نيك و بد او نزديك مرگ براى او ممثّل « 247 » گردانيده شود ، پس در نيكيها چشم او باز شود ، و از بديها پلك او پيش آيد .
و أبو هريره - رضى اللّه عنه - روايت كرد كه پيغامبر - عليه الصلاة و السلام - گفت : انّ المؤمن إذا احتضر أتته الملائكة بحريرة فيها مسك و ضبائر الرّيحان فتسلّ روحه كما تسلّ الشّعرة من العجين [ 659 ] و يقال ايّتها النّفس المطمئنّة اخرجى راضية مرضية و مرضيا عنك إلى روح اللّه و كرامته فإذا أخرجت روحه وضعت على ذلك المسك و الرّيحان و طويت عليها الحريرة و بعث بها إلى علّيّين . و انّ الكافر إذا احتضر أتته الملائكة بمسح فيه جمرة فتنزع روحه انتزاعا شديدا و يقال ايّتها النّفس الخبيثة اخرجى ساخطة و مسخوطا ، عليك إلى هو ان اللّه و عذابه ، فإذا أخرجت روحه وضعت على تلك الجمرة فانّ لها نشيشا و يطوى عليها المسح و يذهب بها إلى سجّين ، اى ، چون مرگ مؤمن حاضر شود ، فريشتگان حريرى بيارند كه در آن مشك و دستههاى سپر غم باشد ، پس جان او به نرمى بيرون كشيده شود ، چنان كه موى از آرد سرشته ، و گفته آيد : اى نفس مطمئنه ، بيرون آى خشنود از خداى و خداى از تو خشنود سوى رحمت خداى و كرامت او ، و چون جان او بيرون آيد بر آن مشك و سپر غم نهند و حرير را در نوردند و به عليين فرستند . و چون مرگ كافر حاضر گردد ، فريشتگان پلاسى بيارند كه
هامش
( 244 ) طه 20 - 55 .
( 245 ) عربى : فجزاك اللّه شرّا فيقول و أنت فجزاك اللّه شرّا ( زبيدى 10 - 399 ) .
( 246 ) امام محمد باقر ( ع ) .
( 247 ) ممثّل ، مجسّم ، مصوّر .