كه بيش از من باشد ، اى در دنيا . ابو هريره روايت كرد كه پيغامبر - عليه السلام - گفت : إذا نظر أحدكم إلى من فضّله اللّه عليه في المال و الخلق فلينظر إلى من هو اسفل ممّن فضّل عليه ، اى ، چون يكى از شما در كسى نگرد كه خداى - عز و جل - وى را در مال و خلقت بر او تفضيل داده است ، بايد كه در كسى نگرد كه فرود اوست از آن جمله كه بر وى او را تفضيل داده است .
پس بدين كارها تواند كه خوى قناعت به دست آرد . و عماد كارها صبر است و كوتاهى اميد ، و دانستن آن كه غايت صبر او در دنيا روزهاى اندك است براى تمتع در روزگارهاى دراز ، پس همچون بيمارى باشد كه به تلخى دارو صبر كند براى آن كه در شفا طمع دارد .
بيان فضيلت سخا
( 1 ) بدان كه مال اگر مفقود است بايد كه حال بنده قناعت و كم حرصى باشد ، و اگر موجود است بايد كه حال او ايثار و سخا و نيكويى كردن و دور بودن از بخيلى بود ، چه سخا از اخلاق پيغامبران است ، و اصلى است از اصول رستگارى . و پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلّم - از آن عبارت فرموده است آن جا كه گفته : السّخاء شجرة من اشجار الجنّة أغصانها متدلّية إلى الارض فمن أخذ منها غصنا قاده ذلك الغصن إلى الجنّة ، اى ، سخا درختى است از درختان بهشت ، شاخهاى آن به زمين فرود آويخته است ، كه هر كه شاخى از آن بگيرد آن شاخ وى را به بهشت كشد .
و جابر روايت كرد كه پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلّم - از جبرئيل - عليه السلام - حكايت كرد كه حق تعالى گفت : انّ هذا دين ارتضيته لنفسي ، و لن يصلحه الاّ السّخاء و حسن الخلق فأكرموه بهما ما استطعتم ، اى ، اين دين دينى است كه پسنديدهام براى خود او را ، و هرگز آن را اصلاح ندارد مگر جوانمردى و خوشخويى ، پس بدين دو خصلت او را گرامى داريد تا توانيد . و در روايتي :
ما صحبتموه ، اى ، تا با او باشيد .
و عايشه روايت كرد كه پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلّم - گفت : ما جبل اللّه تعالى وليّا الاّ على السّخاء و حسن الخلق ، اى ، خداى - عز و جل - هيچ دوست خود را نيافريد مگر بر جوانمردى و خوشخويى .
و جابر روايت كرد كه پيغامبر را - عليه السلام - گفتند كه كدام ايمان فاضلتر ؟ گفت : الصّبر و السّماحة ، اى ، صبر و جوانمردى .
و عبد اللّه بن عمر روايت كرد كه پيغامبر - عليه السلام - گفت : خلقان يحبّهما اللّه عزّ و جلّ و