آب كرّ است يا از كريّت افتاده است ؟
عرف مىگويد : هذا الماء كان كرّا
به عبارت ديگر مىگويد : اين آب كرّ بود ، اكنون شك داريم كه كر است يا نه ؟
استصحاب مىكنيم بقاء كريت آن را .
* اگر اشكال كنيم كه آن آبى كه كرّ بود اين آب نيست چرا كه مقدارى از آن برداشته شده بود ؟
عرف مىگويد : اين مقدار از برداشتن بلا تأثير است و مسامحة مىتوان گفت اين آب همان آب است .
حال : اگر در ما نحن فيه نيز ، شما بگوئيد ما مقدارى از عمل و يا مأمور به را با هيئت اتصاليه انجام دادهايم ، عرف از روى مسامحه مىگويد اين همان هيئت اتصاليّهء نماز است كه محقّق شده است .
و لذا هرگاه كه نگران شديد ، هيئت اتصاليه را استصحاب كنيد . بنابراين : ممكن است با مسامحة عرفيّه چنين استصحابى در اينجا صورت بگيرد .
* جناب شيخ شما در ايراد به استصحاب بقاء قابليت اجزاء سابقه فرموديد كه اصل مثبت است و فاقد حجيّت و لكن اگر ما استصحاب كنيم بقاء قابليت اجزاء را خواهى نخواهى اثرش اين مىشود كه اين صحنهء پيش آمده قاطع نيست و اثر قاطع نبودن اينست كه عمل تو صحيح است و نياز به استيناف ندارد كه اين خود يك اثر شرعى است و مىتوان گفت كه استصحاب بقاء قابليت اجزاء درست است چه مىفرمائيد ؟
بله ، اين استصحاب يك اثر عقلى دارد كه عدم قاطعيّت صحنه پيش آمده است و به دنبال آن يك اثر شرعى دارد كه مع الواسطه است . و لذا نمىتوان استصحاب كرد .
اگر گفته شود اين واسطه حفيف است به گونهاى كه نوعا اذهان مردم متوجّه آن نيست ، از اين واسطه سريعا گذر كرده به نتيجهء شرعى مىرسند .
بدين معنا كه تا شما گفتيد اجزاء سابقه قابليت اتصال دارند عرف نتيجه مىگيرد كه فلا يجب الاستيناف .
* - بله ، ممكن است با چنين نگاهى هم دست به استصحاب زد .
خلاصه اين كه :
جناب شيخ : ابتدا به تجزيه و تحليل استصحاب هيئت اتصاليه پرداخت به هريك ايرادى گرفت ، سپس هريك را به نحوى مرمّت كرد ، يكى را با مسامحة در موضوع مرمّت نمود ديگرى
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 541
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٥٤١