بدين معناست كه سوره ( مثلا ) وجوب مقدّمى ندارد .
و لذا : بايد بدانيد كه بر چنين استصحابى اثر شرعى بار نمىشود ، تنها يك اثر عقلى دارد و آن اينست كه :
پس : اقلّ ، مأمور به است و واجب و نه اكثر ، كه اين يك اثر عقلى است و چنين استصحابى اصل مثبت است كه فاقد حجيّت مىباشد .
3 - و از جملهء اين اصول ، اصالة عدم جزئيّة الشّىء المشكوك و يا استصحاب عدم جزئيّت جزء مشكوك است .
فى المثل :
1 - قبل از بلوغ سوره جزئيت نداشت ، چرا كه كلّ هم نبود .
2 - پس از بلوغ شك مىكنيم كه آيا سوره جزئيت دارد يا نه ؟ چون كل در كار است .
استصحاب مىكنيم عدم جزئيت آن را .
* مقدمة بفرمائيد موضوع و محمول در باب قضاياى شرعيه از نظر تحقق و وجود چگونهاند ؟
1 - محمول قضيه حكمى است از احكام شارع و مجعولى از مجعولات او ، مثل حرمت ، وجوب ، حليّت ، طهارت و . . . .
2 - موضوع قضيه به دو گونه است :
- گاهى از ماهيات واقعيّه و نفسالامريّهاى هستند كه در خارج مابازاء داشته و حقيقتا موجودند مثل : ( الخمر حرام ) و ( الماء طاهر ) و . . .
- گاهى هم از ماهيات اعتباريّه و اختراعيّه است كه تابع جعل و اعتبار مىشوند .
امّا : ماهيات اعتباريّه خود بر دو قسماند :
1 - ماهيّاتى كه مخترعشان عقلاء عالماند ، مثل : بيع ، نكاح و . . . .
2 - ماهياتى كه مخترعشان شارع است ، بدين معنا كه شارع مقدس آنها را تأسيس كرده است ، مثل : صلاة ، صوم ، حج و ديگر عبادات . . . .
* بحث ما در كدام قسم از اقسام فوق است ؟
در همين قسم اخير كه مخترع شارع هستند و لذا مىگوئيم : اختراع ، جعل حكم و مأمور به شدن يك عمل ، مراحلى دارد كه در پاسخ به سؤال بعدى اين مراحل بررسى مىشود .
* براى مأمور به شدن يك عمل چه مراحلى طى مىشود ؟
براى اختراع يك ماهيتى مثل صلاة كه يك موضوع مستنبطه است و بردن حكم روى آن
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 304
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٣٠٤