دست ما نرسيده است .
7 - گاهى در رابطهء با فلان امر ، اصلا بيانى از مولى صادر نشده بلكه مولى نفيا و اثباتا در آن مورد سكوت كرده است .
* با توجّه به صور فوق مراد از ( خصوصا مع اعتراف المولى بانى ما نصبت لك عليه دلالة ) چيست ؟
اشاره به نهمين صورت از صور مذكور است بدين معنا كه : نه تنها بيانى مبنى بر جزئيت فلان امر صادر نشده است ، بلكه مولى خود صريحا اعتراف كرده به اين كه من در رابطهء با اين مطلب دليل و بيانى صادر نكردهام .
* در كداميك از صور مذكور عقاب قبيح است ؟
در تمام صور مذكور غير از صورت اول ، عقاب عقلا قبيح است به ويژه در صور هفت و هشت كه قبح عقاب از همهء صور روشنتر است .
* پس مراد از ( فإنّ القائل بوجوب الاحتياط لا ينبغى ان يفرّق فى وجوبه . . . ) چيست ؟
درحقيقت پاسخى است به طرفداران وجوب احتياط در جزء مشكوك كه مىگويند :
ما ميان صورتهاى 2 ، 3 ، 4 ، 5 ، 6 با دو صورت 7 و 8 تفصيل قائل شده مىگوئيم :
در صورت 2 ، 3 ، 4 ، 5 ، 6 احتياط واجب است ، لكن در صورتهاى 7 و 8 منكر وجوب احتياط هستيم .
و لذا شيخ اعظم مىفرمايد : چنين فرق و تفصيلى شايسته نيست ، چرا كه :
اگر شما قبول داريد كه علم اجمالى علّت تامّهء وجوب احتياط است ، قاعده و قانون علّت تامّه اينست كه :
هركجا كه بيايد ، معلولش هم مىآيد ، پس در تمام صور بايد فتوى دهيد به وجوب احتياط .
نهايت امر اينست كه : در دو صورت 7 و 8 كار قبيحى صورت گرفته و بيانيهاى صادر نشده ، لكن اين باعث رفع وجوب احتياط از بنده نمىشود .
* نظر حضرت امام خمينى نسبت به جزء مشكوك چيست ؟
امام نيز نسبت به جزء مشكوك برائت عقلى و شرعى را جارى نموده است لكن توضيح آن را وابسته به بيان مقدماتى دانسته است ، كه در 6 شماره بدان پرداخته و ما آن را در قالب چهار مقدمه مىآوريم .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 198
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٩٨