پيشهور را .
و گفت : احلّ ما أكل الرّجل من كسبه ، و كلّ بيع مبرور ، اى ، حلالتر چيزى كه مرد بخورد آن است كه از كسب او باشد ، و هر بيعى متضمن بر بود . و در خبرى ديگر است : احلّ ما اكل العبد كسب يد الصّانع إذا نصح ، اى ، حلالتر چيزى كه بنده خورد كسب دست كار است چون در آن نصيحت كند « 21 » . و فرمود : عليكم بالتّجارة فانّ فيها تسعة اعشار الرّزق ، اى ، بر شما باد به تجارت كه در او نه جزو از ده جزو روزى است .
و آمده است كه عيساى پيغامبر - صلوات اللّه عليه - مردى را ديد . از وى پرسيد كه چه كار مىكنى ؟ گفت : تعبّد . فرمود كه نفقهء تو كه مىدهد ؟ گفت : برادرم . گفت : برادر تو متعبّدتر است از تو .
پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - فرمود : انّى لا اعلم شيئا يقرّبكم من الجنّة و يبعدكم من النّار الاّ أمرتكم به ، و لا اعلم شيئا يبعدكم من الجنّة و يقرّبكم من النّار الاّ نهيتكم عنه ، و انّ الرّوح الامين نفث في روعي انّ نفسا لن تموت حتّى تستوفي رزقها و ان أبطأ عنها فاتّقوا اللّه و أجملوا في الطّلب ، اى ، من ندانم كه چيزى شما را به بهشت نزديك كند و از آتش دور گرداند كه نه شما را بدان فرمودم ، و ندانم چيزى كه شما را از بهشت دور گرداند و به آتش نزديك كند كه نه شما را از آن باز داشتم ، و جبرئيل در دل من القا كرد كه هيچ نفسى نميرد تا آن گاه كه روزى خود مستوفى نكند ، اگر چه به وى ديرتر مىرسد ، پس ، از خداى بترسيد ، و در طلب نيكويى كنيد . و در اين حديث اجمال فرموده در طلب و نگفته است كه مطلبيد . پس در آخر آن فرمود : و لا يحملنّكم استبطاء شيء من الرّزق على ان تطلبوه بمعصية اللّه تعالى ، فانّ اللّه لا ينال ما عنده بمعصيته ، اى ، دير رسيدن روزى بايد كه شما را بدان ندارد كه آن را به معصيت طلبيد ، چه آن چه در حضرت [ 66 ] الهى باشد به معصيت او يافته نشود .
و گفت : الاسواق موائد اللّه فمن أتاها أصاب منها ، اى ، بازارها مايدههاى الهى است ، هر كه در آن آيد چيزى بيابد .
و فرمود : لان يأخذ أحدكم بحبله فيحتطب على ظهره خير من ان يأتي رجلا أعطاه اللّه من فضله شيئا فيسأله أعطاه او منعه ، اى ، اگر يكى از شما رشتهء خود بگيرد و بر پشت خود هيزم آرد ، به از آن كه بر مردى آيد - كه حق تعالى از فضل خود به دو چيزى داده باشد - و از او بخواهد ، دهد يا ندهد .
هامش
( 21 ) در كارش دقيق باشد و به فكر دستمزد نباشد .