و اما اخبار
( 1 ) پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - فرموده است : من الذّنوب [ 65 ] ذنوب لا يكفّرها الاّ الهمّ في طلب المعيشة ، اى ، از گناهان ، گناهى است كه جز انديشهاى كه در طلب معيشت باشد آن را كفّارت نكند .
و فرمود : التّاجر الصّدوق يحشر يوم القيامة مع الصّدّيقين و الشّهداء ، اى ، بازارگان راست معاملت را روز قيامت با صدّيقان و شهيدان انگيزند .
و فرمود : من طلب الدّنيا حلالا تعفّفا عن المسئلة و سعيا على عياله و تعطّفا على جاره لقى اللّه و وجهه كالقمر ليلة البدر ، اى ، هر كه براى وجه حلال دنيا طلبد تا از خواستن تعفّف نمايد و براى عيال خود كسب كند و بر همسايه مهربانى نمايد ، خداى تعالى را ببيند و « 20 » روى او چون ماه شب چهارده باشد .
پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - روزى با صحابه نشسته بود ، جوانى جلد و قوى حال در نظر ايشان در آمد ، و اين جوان پگاه خاسته بود و در كارى به جدّ و جهد سعى مىنمود ، ايشان بر وى ترحم كردند و گفتند : اگر جوانى و جلادت او در راه خداى صرف شدى نيك بر جايگاه بودى .
پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - فرمود : لا تقولوا هذا فانّه ان كان يسعى لنفسه ليكفّها عن المسئلة و يغنيها عن النّاس فهو في سبيل اللّه ، و ان كان يسعى على أبوين ضعيفين او له ذرّيّة ضعاف ليغنيهم و يكفيهم فهو في سبيل اللّه ، و ان كان يسعى تفاخرا و تكاثرا فهو في سبيل الشّيطان ، اى ، اين سخن مگوييد ، چه او اگر براى نفس خود سعى مىكند تا وى را از خواستن باز دارد و از مردمان بى نياز گرداند سعى او در راه خداى تعالى باشد ، و اگر براى پدر و مادر ضعيف يا فرزندان ضعيف خود مىكند تا ايشان را بىنياز گرداند و كار ايشان كفايت كند هم در راه خداى بود ، و اگر براى تفاخر و تكاثر مىكند در راه شيطان باشد .
و پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلم - فرمود : انّ اللّه يحبّ العبد يتّخذ المهنة يستغنى بها عن النّاس ، و يبغض العبد يتعلّم العلم يتّخذه مهنة ، اى ، خداى عز و جل - دوست دارد بندهاى را كه پيشهاى گيرد كه بدان از مردمان بى نياز شود ، و دشمن دارد بندهاى را كه علم آموزد تا آن را پيشه سازد .
و در خبر است : انّ اللّه يحبّ المؤمن المحترف ، اى ، خداى - عز و جل - دوست دارد مؤمن
هامش
( 20 ) در حالى كه .