است و ميم حرف است . و نيز گفت : هيچ كس از شما بايد كه از نفس خود نپرسد مگر قرآن را ، چه اگر قرآن را دوست دارد و بر آن خوش باشد ، دوست خداى و رسول او بود ، و اگر دشمن دارد ، دشمن خداى و رسول باشد .
و عمرو عاص گفت : [ هر آيت در قرآن درجه ] اى است در بهشت و چراغى است در خانهء شما . [ 454 ] و نيز گفت : هر كه قرآن خواند ، نبوت در دو پهلوى او درج شد مگر آن كه وحى به دو نباشد . « 28 » و بو هريره گفت : خانهاى كه در آن قرآن خوانند بر اهل آن واسع شود و خير آن بسيار گردد و فريشتگان حاضر شوند و ديوان بگريزند ، و خانهاى كه در آن قرآن نخوانند بر اهل آن تنگ آيد و خير آن كم شود و ملايكه از آن بيرون روند و ديوان درآيند .
و احمد حنبل گفت : بارى تعالى را به خواب ديدم ، پرسيدم كه فاضلتر چيزى كه متقربان به حضرت تو بدان تقرب نمايند چيست ؟ گفت : سخن من . پرسيدم كه با فهم يا بىفهم ؟ گفت : هم با فهم و هم بىفهم .
و محمد كعب قرظى گفت : چون مردمان روز قيامت قرآن از رحمن بشنوند ، چنانستى كه هرگز آن را نشنوده بودند .
و فضيل عياض گفت كه حامل قرآن را بايد كه به هيچ كس از خلفا و غير ايشان حاجت نبود ، و حاجت خلق بايد كه بديشان بود . و نيز گفت : حامل قرآن علمدار اسلام است ، نبايد كه به سهو و لغو و لهو مشغول شود با ساهيان و لاهيان و لاغيان ، از براى تعظيم حقّ قرآن .
و سفيان ثورى گفت : چون مرد قرآن خواند فريشتهاى ميان دو چشم وى ببوسد .
و عمر و ميمون گفت : هر كه پس از نماز بامداد مصحف باز كند و صد آيت بخواند ، حق تعالى مثل عمل همهء دنيا براى وى رفع فرمايد .
و روايت كردهاند كه خالد عقبه در خدمت پيغامبر - عليه السلام - آمد و گفت : بر من بخوان .
پيغامبر اين آيت بخواند :
إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ وَ إِيتاءِ ذِي الْقُرْبى
( الايه ) « 29 » خالد گفت :
باز گردان . پيغامبر - عليه السلام - باز گردانيد . خالد گفت : و اللّه انّ له لحلاوة و انّ عليه لطلاوة و انّ أسفله لمغدق و انّ أعلاه لمثمر . « 30 » اى ، به خداى كه شيرينيى دارد و تازگيى و فرود آن آبدار است و بالاى آن
هامش
( 28 ) از نبوت وحى را كم دارد ، يعنى قرآن به وحى به او نرسيده .
( 29 ) نحل 16 - 90 .
( 30 ) در متن عربى ، به دنبال « لمثمر » آمده است : و ما يقول هذا بشر .