پس [ يك ] سورت اگر تواند يا اندازهء سه آيت از قرآن و آن چه بيش از آن بود بخواند ، و آخر سورت را به تكبير ركوع نپيوندد ، بل ميان ايشان به قدر سبحان اللّه فصل كند . و در نماز بامداد طوال مفصّل خواند ، و در نماز شام قصار آن ، « 38 » و در نماز پيشين و ديگر و خفتن ، مثل و السّماء ذات البروج و آن چه مقارب آن بود .
و در سفر در نماز بامداد
قُلْ يا أَيُّهَا الْكافِرُونَ
و
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ
، و در دو ركعت سنّت « 39 » بامداد و طواف و تحيّت مسجد همچنين . و كل آن در حال قيام و نهادن دست باشد ، [ 262 ] چنان كه در اول صفت كردهايم .
ركوع و لواحق آن
( 1 ) پس ركوع كند و اين كارها در آن به رعايت رساند : تكبير ركوع بگويد و دست در گفتن آن بردارد ، و تا نهايت ركوع آن را « 40 » بكشد ، و هر دو كف بر هر دو زانو نهد ، و انگشتان را گشاده دارد ، بر درازاى ساق سوى قبله موجّه كند ، و زانو راست دارد ، و گردن و سر را با پشت چون يك تخته گرداند ، چنان كه سر نه فروتر بود و نه بالاتر ، و دو بازو از دو پهلو دور دارد . وزن بازوها را با پهلوها پيوندد . و سه بار سبحان ربّى العظيم بگويد . و چون امام نباشد ، اگر هفت بار يا ده بار بگويد نيكو بود . آن گاه از ركوع بر آيد ، و راست بايستد ، و سمع اللّه لمن حمده بگويد ، و در قيام آرام گيرد ، و بگويد ربّنا لك الحمد ملء السّموات و [ ملء ] الارض و ملء ما شئت من شيء بعد .
مترجم مىگويد : به نزديك بو حنيفه ، امام بر تسميع اقتصار نمايد ، و تحميد نگويد مگر در روايت حسن زياد « 41 » . و اگر مقتدى باشد بر تحميد اقتصار نمايد به نزديك هر سه . و اگر منفرد بود ، در ظاهر روايت ، قول بو حنيفه مذكور نيست ، و در روايت حسن هر دو بگويد ، و در روايت نوادر تحميد گويد بس .
و اين قيام را دراز نكند مگر در نماز تسبيح . « 42 » . و در دوم ركعت نماز بامداد قنوت به
هامش
( 38 ) مراد اين است كه در نماز بامداد از ميان سور مفصل ( كه از سورهء 49 آغاز مىشود ) يكى از سورههايى را كه نسبتا درازترند ، و در نماز شب يكى از آنها را كه نسبتا كوتاهترند بخواند .
( 39 ) دو ركعت سنّت ، دو ركعت مستحب .
( 40 ) تكبير را .
( 41 ) حسن بن زياد كوفى ، متوفى 204 هجرى .
( 42 ) نماز تسبيح ، نمازى است كه كيفيّت آن مانند نماز جعفر است . نماز جعفر نمازى است كه گويند پيغامبر ( ص ) آن را به جعفر بن ابى طالب تعليم فرمود و آن چهار ركعت است به دو تشهد و دو سلام با كيفيتى مخصوص كه در كتب ادعيه ثبت است .