بردارند و زير عرش برند ، پس هميشه تسبيح و تقديس مىگويد ، و ثواب آن تا روز قيامت براى وى مىنويسند .
و در آبدست اين كارها مكروه است : زيادت از سه بار مكروه است شستن ، و در آب اسراف كردن . پيغامبر - عليه الصلاة و السلام - سهگان بار آبدست كرد ، و گفت : من زاد فقد ظلم و أساء . و گفت : سيكون قوم من هذه الامّة يعتدون في الدّعاء و الطّهور . اى ، گروهى خواهند بود از اين امت كه در دعا و آبدست از حد بگذرند . و گفتهاند : از سستى علم مرد بود كه در طهارت به آب مولع باشد . و إبراهيم ادهم گفت : آغاز وسوسة از طهارت بود . و حسن گفت كه ديوى است كه در آبدست بر مردمان بخندد [ 231 ] او را ولهان گويند . و افشاندن دست از آب ، و ميان آبدست سخن گفتن ، و روى را به آب زدن ، و طايفهاى نشف آب را كراهيت داشتهاند . و گفته كه وضو را وزن كنند . و اين قول سعيد مسيّب و زهرى [ است ] . و لكن معاذ روايت كرده است كه پيغامبر - عليه السلام - روى خود را به طرف جامه مسح كرد . و از عايشه آمده است كه پيغامبر را دستار رويى « 82 » بود ، و لكن در اين روايت طعن كردهاند . و از آوند رويين آبدست كردن ، و از آبى كه به آفتاب گرم شده باشد . و اين كراهيت از راه طب است . و از ابن عمر و بو هريره - رضى اللّه عنهم - كراهيت آبدست از آوند رويين منقول است . و يكى از ايشان گفته است كه براى شعبه آبى در آوند رويين آوردم از آن وضو نساخت ، و از ابن عمر كراهيت آن روايت كرد .
و چون از وضو فارغ آيد و روى به نماز آرد ، بايد كه در خاطر او گردد كه ظاهر را ، كه محل نظر خلق است ، پاك كرد ، پس بايد كه شرم دارد كه بىپاكى دل ، كه موقع نظر حق تعالى است ، با وى مناجات كند . و بايد كه بيقين بداند كه پاكى دل به توبه بسته باشد و خالى شدن دل از خويهاى نكوهيده . و آن كه بر پاكى ظاهر اقتصار نمايد همچون كسى باشد كه پادشاهى را به خانهء خود خواند و آن را ملوث و مشحون كرفتىها « 83 » بگذارد و به گچ كردن ظاهر در بيرون سراى و آراستن آن مشغول شود . و اين چنين كس سزاوار هلاكت بود .
فضيلت وضو
( 1 ) پيغامبر - عليه السلام - گفت : من توضّأ فأسبغ الوضوء و صلّى ركعتين لم يحدّث فيهما نفسه بشيء من
هامش
( 82 ) دستار روى ، دستمال .
( 83 ) كرفتى ، پليدى .