تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شد الإزار في حط الأوزار عن زوار المزار ( المزارات أو مزارات شيراز ) — صفحة 382

مساهمون:

ص٣٨٢
أبا عبد اللّه محمّد بن خفيف « 1 » في ايّام شبابه « 2 » ثمّ سافر ولقى الشيخ ابا سعيد بن أبي الخير الميهنى « 3 » بنيسابور وجاور عنده ولقى الشيخ ابا العبّاس النّهاوندى « 4 »
هامش
- بقيه از صفحهء قبل كه عين عبارت آنها را در خصوص سوق نسب وى در بالا ذكر كرديم نام جدّ اعلاى صاحب ترجمه است سهو بسيار عجيبى كرده وآنرا نام همين شهر معروف واقع بر ساحل درياى خزر فرض كرده است ، در ص 170 از آن چاپ طهران گويد : « الحكاية در آن وقت كه شيخ ما [ أبو سعيد أبو الخير ] قدّس سرّه بنشابور شد شيخ بو عبد اللّه باكو در خانقاه شيخ أبو عبد الرّحمن سلمى بود وپير آن خانقاه بعد از شيخ أبو عبد الرّحمن أو بود واين باكو ديهى باشد در ولايت شروان واين بو عبد اللّه باكو بهر گاهى سخنى گفتى با شيخ ما بر وجه اعتراض واز شيخ ما در طريقت سؤالات كردى وشيخ جواب بگفتى يك روز پيش شيخ آمد وگفت الخ » ، - براي مزيد اطّلاع از أحوال صاحب ترجمه رجوع شود بحواشى آخر كتاب كه در آنجا ما عين عبارت جميع مآخذ مذكوره فوق را راجع بشرح أحوال صاحب ترجمه مفصّلا مبسوطا نقل خواهيم كرد ان شاء اللّه تعالى ، - ( 1 ) - رجوع شود بنمرهء يك از تراجم كتاب حاضر ، - ( 2 ) - يعنى در ايّام شباب خود أو يعنى ابن باكويه ، ( 3 ) - يعنى شيخ أبو سعيد فضل اللّه بن أبي الخير أحمد بن محمّد الميهنى از اشهر مشايخ متصوّفهء أواخر قرن چهارم وأوايل قرن پنجم كه شهرت عالمگير أو ما را از هرگونه توضيحي واطالهء كلامي دربارهء أو مستغنى ساخته است ، تولّد أو در غرّهء محرّم سنهء سيصد وپنجاه وهفت بوده در قصبهء ميهنه ووفات أو نيز در همان قصبه بوده است در روز پنجشنبه چهارم شعبان سنهء چهار صد وچهل در سنّ هشتاد وسه سالگى ، - وميهنه بقتح ميم وسكون ياء مثناء تحتانيه وفتح هاء ونون ودر آخر هاء كه اكنون مهنه بدون ياء نويسند يكى از قراى معتبر ناحيهء خاوران يا خابران سابق بوده است ما بين سرخس وابيورد وموقعيّت فعلى آن در خاك روسيّه است در تركمنستان بكلّى نزديك سرحدّ إيران قريب سيزده فرسخ در مغرب مايل بشمال سرخس وقريب پانزده فرسخ در شمال شرقي مشهد وقريب سه فرسخ در مشرق مايل بشمال قريهء قره تيكان ، براي ميهنه يا مهنه رجوع شود اوّلا بنقشهء مقابل ص 335 از كتاب « أراضي خلافت شرقيه » تأليف لسترنج مستشرق معروف انگليسى ، وثانيا بنقشهء بزرگ إيران از آقاى ميرزا عبد الرزّاق خان بغايرى چاپ سنهء 1316 قمري ، ونقشه خراسان مقابل ص 180 از ج 2 جغرافى آقاى مسعود كيهان ، ونقشهء مرز إيران وشوروى در مقابل ص 14 از كتاب « مرزهاى إيران » تأليف آقاى مهندس محمّد على مخبر چاپ 1324 شمسي ، ونقشهء مبسوط تمام إيران از همان مؤلّف چاپ همان سال ، - وبراي مزيد اطّلاع از سوانح أحوال خود صاحب ترجمه رجوع شود أولا بدو كتاب بسيار مهمّ نفيسى كه بتوسّط دو نفر از أحفاد وى در شرح أحوال أو تأليف شده : يكى موسوم به « حالات وسخنان شيخ أبو سعيد فضل اللّه بن أبي الخير الميهنى » تأليف كمال الدين بن ( ؟ ) جمال الدين أبو روح لطف اللّه بن أبي سعيد بن أبي طاهر بن أبي سعيد بن أبي الخير كه ظاهرا در نيمهء اوّل قرن ششم تأليف شده ، وديگرى « اسرار التوحيد في مقامات الشيخ أبى سعيد » تأليف محمّد بن المنوّر بن أبي سعيد بن أبي طاهر بن أبي سعيد بن أبي الخير در حدود سنهء 570 - 580 ، وهردو كتاب در سنهء 1899 ميلادي بتوسط مستشرق مشهور روسى ژو كوفسكى در يطرز بوزع بطبع رسيده است ، واسرار التوحيد مجدّدا در سنهء 1313 شمسي باهتمام فاضل دانشمند آقاى احمد بهمنيار در طهران نيز بطبع رسيده است ، وثانيا بمآخذ ذيل : ملل ونحل ابن حزم ظاهري معاصر صاحب ترجمه ج 4 ص 188 ، انساب سمعانى در عنوان « الميهنى » ص 62 ، كشف المحجوب ( فهرست اعلام ) ، تذكرة الأولياء 2 : 322 - 337 ، آثار البلاد 241 - 242 ، تاريخ گزيده 784 ، نزهة القلوب 158 ، طبقات سبكى 4 : 10 ، نجوم الزاهرة 5 : 46 ، نفحات الأنس 339 347 ، وعموم تذكره‌هاى متأخر أزين مأخذ أخير مانند حبيب السير وهفت إقليم وسفينة الأولياء وآتشكده ورياض العارفين وخزينة الأصفياء ومجمع الفصحاء همه شرح أحوال صاحب ترجمه را از نفحات اقتباس نموده‌اند بدون هيچ شئ زائدى ، رجوع شود نيز بطرائق الحقائق 2 : 250 : ودائرة المعارف اسلام 1 : 106 - 107 ) ، - ( 4 ) - يعنى أبو العبّاس أحمد بن محمّد بن الفضل النهاوندي از مشايخ متصوّفهء قرن چهارم ، وى از مريدان جعفر بن نصير خلّدى متوفى در سنهء 348 از مشاهير أصحاب جنيد بوده است ( نفحات 25 ) ، ووى خود پير اخى فرج زنجانى متوفى در 457 ( نفحات 166 ) وشيخ عمو متوفى در سنهء 441 بوده ( نفحات 164 ، 391 ) ، وبا شيخ أبو عبد اللّه بن باكويه صاحب ترجمهء متن متوفى در سنهء 420 واند يا 442 صحبت داشته ( متن حاضر وشيرازنامه ص 103 ) ، پس عصر وى تقريبا معلوم شد كه از رجال نيمهء دوّم قرن چهارم بوده است ، وصاحب سفينة الأولياء وبتبع أو خزينة الأصفياء وفات أو را در سنهء سيصد وهفتاد نگاشته‌اند ندانستم از روى چه مأخذى ( رجوع شود براي شرح أحوال وى بمآخذ ذيل : تذكرة الأولياء 2 : 319 - 322 ، نفحات الأنس 164 - 166 ، سفينة الأولياء 111 - 113 ، خزينة الأصفياء 2 : 5 - 6 ، طرائق الحقائق استطرادا 2 : 138 ، 196 م : 229 ، 231 ) ، -