1 - گاهى علم تفصيلى پيدا مىكند به خمريت 2 - گاهى علم اجمالى .
منتهى :
گاهى اطراف شبهه محدود و معدود است به آن شبهه محصوره مىگويند .
گاهى اطراف شبهه نامحدود و غير قابل احصاء است به آن شبههء غير محصوره مىگويند .
بنابراين تعبيرات مزبور مجعول از جانب شارع نيست ، بلكه نامى است براى حالات مختلفى كه در خارج براى مكلّف و مكلّف به پيش مىآيد .
امّا حكم مورد مزبور اين است كه :
اجتناب از خمر معلوم بالتفصيل براى نوع مردم يسر دارد ، چنان كه اجتناب از خمر معلوم بالاجمال نيز يسر دارد چه محصوره باشد چه غير محصوره .
پس عسر و حرجى در اين احتياط وجود ندارد .
مراد از ( و كانّ المستدلّ بذلك ، جعل الشبهة الغير ا . . . ) چيست ؟
شيخ مىفرمايد :
گويا آقاى مستدل ، شبههء غير محصوره را همچون شرب خمر يا معامله ربوى و يا غصب و . . . واقعهء واحده و يا به عبارت ديگر موضوع واحدى به حساب آورده كه بايد از ناحيهء شارع حكمى داشته باشد .
پس از آن گمان كرده كه در اين واقعهء واحده احتياط براى غالب مردم در غالب موارد عسر دارد و لذا وجوب آن برداشته شده است .
و حال آنكه اين عنوان يك عنوان انتزاعى است كه بلادليل است درحالىكه وقايع خارجى مثل عنوان ميته و يا اجنبيه و يا غصب داراى دليل هستند .
حال بررسى هريك از موارد مزبور بطور جداجدا به ما نشان مىدهد كه ترك هريك از موارد فوق فاقد عسر است .
پس دليل شما قابل قبول نبوده و نمىتواند مثبت عدم وجوب احتياط باشد .
حاصل مطلب در ( نعم ، لو لزم الحرج من جريان حكم العنوان المحرّم . . . الخ ) چيست ؟
اين است كه : بله در يك جا احتياط كردن در شبههء غير محصوره براى اغلب مردم عسرآور است و آن باب طهارت و نجاست است .
فى المثل شارع فرموده كلّ نجس حرام .
لكن ما :
1 - گاهى تفصيلا مىدانيم كه هذا الشىء حرام ، واجب است كه اجتناب كنيم .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 357
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٣٥٧