2 - و يا شرب خمر را مورد ملاحظه قرار داده و ديده است كه ارتكاب به آن مستلزم مفسده و ترك آن براى نوع مردم يسرآور است و لذا آن را تحريم نموده است .
در مقابل ، روزه گرفتن در حال مسافرت را مورد لحاظ قرار داده و ديده است كه براى اغلب مردم داراى عسر و حرج است ، وجوب آن را حتى براى كسى كه در حال سفر روزه گرفتن برايش عسرآور نيست ، برداشته است .
3 - و يا استفادهء از حديد را مورد ملاحظه قرار داده ديده كه استفاده نكردن مردم براى مردم عسرآور و استفادهء از آن يسرآور باشد و لذا آن را نجس و يا حرام قرار نداد .
با توجه به مطالب فوق مراد از ( فاى مدخل للاخبار الواردة فى انّ الحكم . . . ) چيست ؟
اين است كه ما نحن فيه يعنى شبهه غير محصوره از قبيل موارد مذكور نيست .
چرا ؟
زيرا در لسان آيات و روايات موضوعى به نام شبهه محصوره و يا غير محصوره وجود ندارد .
يعنى شما آيه و روايتى پيدا نمىكنيد كه 1 - در جايى گفته باشد : اجتنب عن الشبهة المحصورة تا شما بگوئيد : چون در نوع موارد شبهه محصوره احتياط يسر دارد بر ما واجب شده است .
2 - و در جاى ديگرى گفته باشد كه : اجتناب از شبههء غير محصوره واجب نيست تا شما بگوئيد : چون در نوع موارد شبههء غير محصوره احتياط عسرآور است پس وجوبش از ما برداشته شده است .
جناب شيخ پس اينگونه اصطلاحات از كجا بدست آمدهاند ؟
اين اصطلاحات از عناوين انتزاعيّهاى هستند كه فقهاء از ادلّهء عناوين محرّمات واقعيّه انتزاع و براى موضوعات مختلف و پراكندهاى كه هريك داراى حكم خاصّ و دليل مخصوص به خود است نامگذارى نمودهاند .
منتهى هر موردى را با دليل مربوط به خودش مورد لحاظ قرار مىدهند و كارى با اين عنوان كلّى ندارند .
لذا يك مورد را بطور علىحده و جدا مورد بررسى قرار مىدهند اگر احتياط در آن حرجى و عسرآور نيست ، كه بايد در آن احتياط نموده و در صورتى كه حرجى و عسرآور است ، احتياط در آن لازم نيست .
فى المثل :
شارع فرموده : الخمر حرام يعنى چون ترك خمر يسرآور است ، نه عسرآور ، امتثال آن نيز آسان است جعل گرديد .
حال مكلّف در خارج :
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 356
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٣٥٦