فالعاكف منه يقوّى نسبة المحبّة ، و البادي منه يصحّح اصل العجز و التّقصير و الحياء .
شرح
قال الصّادق عليه السّلام : الخوف رقيب القلب ، و الرّجاء شفيع النّفس .
حضرت امام صادق عليه السّلام مىفرمايد كه : خوف الهى رقيب دل و ديدبان دل است و محافظت مىكند و نگاه مىدارد نفس را از افعال و اعمال بد ، و رجا و اميدوارى رحمت حقّ ، شفيع نفس است و به نفس مىگويد : هر چند مخالفت حكم الهى موجب خسران و بعد از رحمت است ، امّا خداوند تعالى كريم است و در اعلاى مرتبهء كرم و رحم است و گناه تو در جنب رحمت او قدرى ندارد ، خاطر جمع دار .
حاصل آن كه حقّ سبحانه و تعالى ، به وفور عفو و رحمت و شمول لطف و مكرمت كه مثمر رجا و اميد است ، موصوف است . همچنين بارگاه كبريا و جلال او به جنود قهر و سطوت ، كه مورث خوف و بيم است ، محفوف است .
پس بايد كه در بندگان اميد و بيم يكسان باشد ، هيچ يك بر ديگرى زياد نبوده باشد . چنان كه از حضرت باقر عليه السّلام مروى است كه آن حضرت فرمود كه : « ليس من عبد مؤمن الَّا و في قلبه نوران ، نور خيفة و نور رجاء ، لو وزن هذا لم يزد على هذا » .
يعنى : نيست هيچ بندهاى مؤمن ، مگر آن كه در دل او دو نور است : يكى نور بيم و يكى نور اميد . كه اگر وزن كرده شود ، هيچ يك از آنها را بر ديگرى زيادتى نباشد .
از جملهء وصاياي لقمان است كه : بترس از خداى ، ترسيدنى كه چنين پندارى كه اگر نزد او آئى ، به نيكى جنّ و انس هر آينه عذاب كند تو را . و اميدوار باش به رحمت او ، اميدواريى كه گمان برى كه اگر نزد او آئى ، به گناهان جنّ و انس هر آينه بخشد و بيامرزد تو را .
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 532
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٥٣٢