چنان كه فرموده است حضرت بارى تعالى : كافى است تو را گواه بودن خداى تعالى در جميع احوال تو .
و من لا يقدر على صرف الذّمّ عن نفسه ، و لا يستطيع على تحقيق المدح له ، كيف يرجى مدحه او يخشى ذمّه .
يعنى : هر گاه كسى خود مستحقّ ذمّ باشد و نتواند ذمّ را از خود بر طرف كند و با نفس خود برنيايد ، چه اميد مدح از او توان داشت ؟ كه مدح كسى كند ، يا ذمّ كند ؟ ! و مدح و ذمّ او چه اعتبار داشته باشد ؟ ! و اجعل وجه مدحك و ذمّك واحدا .
و بگردان مدح و ذمّ مردم را نسبت به خود مساوى .
وقف في مقام تغتنم فيه مدح الله عزّ و جلّ لك و رضاه ، فانّ الخلق خلقوا من العجز ، من ماء مهين ، فليس لهم الَّا ما سعوا .
مىفرمايد كه : هميشه در مقام اين باش كه مدح خداوند عالم شامل حال تو باشد و از اين غنيمت عظمى ، مغتنم باشى . چرا كه خلقت انسان ، در نهايت ضعف و سستى است ، و از آب سست كه نطفه باشد ، آفريده شده است . و نيست از براى او از نفع و ضرّ اخروى ، مگر آن چه به سعى خود تحصيل كرده و مستحقّ شده .
قال الله عزّ من قائل : * ( وَأَنْ لَيْسَ لِلإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى . ) * ( نجم - 39 ) ) * چنان كه خداوند عزيز در قرآن عزيز فرموده : نيست از براى آدمى مگر آن چه به سعى خود تحصيل كرده است از خير و شرّ ، و نيز فرموده است كه : * ( وَلا يَمْلِكُونَ لأَنْفُسِهِمْ ضَرًّا وَلا نَفْعاً ، وَلا يَمْلِكُونَ مَوْتاً وَلا حَياةً وَلا نُشُوراً . ) * ( فرقان - 3 ) ) * يعنى : مالك نيست آدمى و قدرت ندارد از براى خود نه منفعت را و نه مضرّت
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 303
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٣٠٣