فاز من فاز بك .
يعنى : رستگار شد هر كه راه به قناعت برد .
قال ابو ذر رحمه الله : هتك ستر من لا يثق بربّه و لو كان محبوسا في الصّمّ الصّياخيد .
ابو ذر رحمه الله مىفرمايد كه : دريده شد پردهء كسى كه اعتماد به پروردگار خود نكرد ، هر چند در ميان سنگ سخت ، محكم باشد . يعنى : هر كه در كارها اعتماد به خداى خود نكرد ، هر چند در ميان سنگ باشد كه رسوا مىشود و پردهء او دريده مىشود و از مردم خفّت و خوارى مىكشد . بنا بر اين تفسير ، جملهء شرطيّهء وصليّه ، متعلَّق است به هتك . و ممكن است كه جملهء مذكوره ، متعلَّق باشد به موصول . يعنى : هر كه اعتماد به خداى خود ندارد ، هر چند در ميان سنگ باشد ، كه رسوا مىشود . و فرق ميان اين دو معنى ، ظاهر است .
فليس احد أخسر و اذلّ و انزل ممّن ، لا يصدّق ربّه فيما ضمن له ، و تكفّل به من قبل ان خلقه ، و هو مع ذلك يعتمد على قوّته ، و تدبيره و جهده . و يتعدّى حدود ربّه ، بأسباب قد أغناه الله تعالى عنها .
يعنى : نيست هيچكس زيانكارتر و خوارتر از كسى كه ، تصديق نكند پروردگار خود را در آن چيز كه پروردگار عالم ، ضامن شده است و متكفّل شده است ، پيش از خلق كردن خلايق كه آن چيز را تا خلايق ، حيات داشته باشند ، به ايشان رساند كه روزى باشد . و او با وجود علم به اين ، اعتماد به حضرت او نكند و اعتماد كلَّى به زور و قوّت خود نمايد و سعى خود را مناط اعتبار داند و از حدود الهى تجاوز نمايد ، با وجود عدم احتياج به اين سعى و تحصيل اسباب ، با وجود مسبب الاسباب ، كه ضامن حقيقى و كفيل تحقيقي است .
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 204
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٢٠٤