پس خداوند عالم وحى كرد به آن ملك كه : اى ملك ، اگر تو از امروز كه اين همه پريدهاى و باز بپرى تا روز قيامت ، كه به آخر يك قائمه نخواهى رسيد ، و به ساق عرش و اصل نخواهى شد . پس آن ملك گفت : « سبحان ربّى الاعلى و بحمده » ، و سورهء : * ( سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى ) * ( اعلى - 1 ) در آن وقت نازل شد و حضرت پيغمبر صلَّى الله عليه و آله فرمود كه : بگردانيد اين تسبيح را در سجود خود .
و باز در كتب احاديث مذكور است كه : در آسمان ، ملكى است كه از بزرگى جثه و بسيارى پر و بال ، اگر نزول كند به زمين ، زمين وسعت گنجايش او ندارد و نيز مذكور است كه بعضى از ملايكهء آسمان ، از دوش تا دوش ديگر و از شحمهء گوش تا شحمهء گوش ديگر ، هفت صد سال راه است . و اگر همهء آبهاى عالم را در سوراخ ناخن ايشان بريزند ، مىگنجد و هنوز پر نمىشود . و اگر در آب چشمهاى او ، كشتيها اندازند ، تا روز قيامت آن كشتيها جارى باشند . غرض ، از اين قبيل ملايكه در آسمان ، بسيارند كه تفصيل آن در كتب احاديث است ، خصوص در كتاب « مجالس » شيخ مفيد عليه الرّحمة ، هر كه خواهد رجوع به آن جا كند .
علم انّه خلق من تراب يطؤه الخلق ، و انّه اتّخذك من نطفة يستقذرها كلّ احد ، و كوّن و لم يكن .
يعنى : سجود كن خدا را مثل سجود كسى كه ، در نهايت خضوع و خشوع باشد .
و داند كه او مخلوق شده است از خاكى كه حيوانات ، پا به روى آن مىگذارند و از روى او تردّد مىكنند . و از چنين خاكى آفريده شدهاند . يعنى : در هنگام سجود به خاطر بيار كه تو را خداوند عالم از اين خاكى كه سر بر او گذاشتهاى ، آفريده است و باز به او معاودت خواهى نمود و خاك خواهى شد . و باز در آن وقت به خاطر بيار كه تو را آفريدگار ، از منى پليد نجس ، كه همه كس از او تنفّر دارند ، آفريد . و خلعت وجود و حيات پوشانيد ، بعد از آن كه نبودى . و از مرتبهء عقل هيولانى به سرحدّ عقل و تميز رسانيد ، تا شناخت او حاصل كنى و سر از اطاعت و بندگى او نپيچى . و اين فقره اشاره است به حديث قدسي كه فرموده : « كيف
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 126
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص١٢٦