تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 77

مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى

ص٧٧

و مردم ديگر زمان باستان ، تصرف ماد را به‌وسيلهء كورش حق موروثى او مىشناختند و غالبا پارسها را مادى نام مىبردند . در طى دو سه سال بعد كورش كشورهائى را كه از پيش جزو قلمرو دولت ماد بودند زير فرمان خود گرفت ( پارت ، گيركان و غيره ) . به سال 546 ق . م . ليدى به تصرف كورش درآمد ، متحدان اين كشور مانند بابل ، مصر ، جزاير ساموس و اسپارت نتوانستند به هنگام ، پادشاه ليدى را كمك كنند . پس از ليدى حكومت‌هاى محلى آسياى صغير كه وابسته به يونانيها بودند به وسيله پارسها منحل شد و به تصرف آنها درآمد . در فاصله سالهاى 546 - 539 ق . م . كورش ايالتهاى شرقى مانند خوارزم ، سغديان ، مارگيان ، باختر ، عشاير سكزى آسياى ميانه ، ساتاگيد ، آراخوس ، گد روسى ، قندهار و غيره را تصرف كرد . اين گونه دولت پارس موفق شد حوضهء رودخانه ياكسارت ( سير دريا ) و مرز - هاى باخترى هندوستان را به فرمانبردارى خود وادارد . كورش پس از اين كارها به بابل تاخت . در اوت 539 ق . م . پارسها نزديك شهر اپيس در كنار رود دجله ، ارتش بابل را شكست دادند ، فرماندهى اين ارتش را بل - شار - اوتزور پسر شاه بابل يعنى نابونيد به عهده داشت . پس از اين رويداد جنگهاى مهمى پيش نيامد . ارتش گبريا ، سپهسالار كورش در دهم اكتبر بدون جنگ سيپار و پس از دو روز بابل را تسخير كرد . نابونيد اسير شد ، اما زنده ماند . پسرش بل - شار - اوتزور اعدام گرديد . خود كورش در 29 اكتبر 539 ق . م . وارد بابل شد . پارسها به چند دليل توانستند به آسانى بابل را بگيرند . نخست آنكه كورش موفق شد راه بازرگانى بابل را به تصرف درآورد و براى اين كار از ناخشنودى بازرگانان بابل نسبت به نابونيد بيشترين بهره را برد . در نقاط مختلف بابل ده‌ها هزار از قشرهاى گوناگون مردم مىزيستند كه به‌وسيله شاهان بابل به زور از زادگاه خود آواره و در بين النهرين مقيم شده بودند . اين مردم اميدى به بازگشت به وطن خود را نداشتند و آماده بودند با هركس كه با نابونيد دشمنى ورزد ، همكارى كنند . به مقدار زيادى انگيزهء پيروزى پارسها بالا گرفتن تضاد اجتماعى در جامعهء بابل بود ، پيكار ميان كشاورزان كوچك و صنعتگران از يكسو و شاه ، اشراف ، كاهنان ، بلندپايگان ، بازرگانان بزرگ و غيره از سوى ديگر ، به‌سختى ادامه داشت . بنابراين دولت بابل كه از هرگونه كمك يا ائتلاف با متحدان نيرومند محروم بود ، نيروى كافى به‌منظور پايدارى در برابر ارتش پارس را ، كه شامل كشاورزان آزاد و كوچ‌نشينان بودند ، در اختيار نداشت ، در ميان پارسها هنوز طبقه‌بندى اجتماعى به مقياس وسيع انجام نگرفته بود .